زیستی – دارویی

شیوه های روان درمانی

درمان های زیستی – دارویی

• کاربرد دارو، شوک برقی تشنج اور و شیوه های جراحی از جمله درمان های زیستی برای مداوای رفتار نابهنجار محسوب می شوند.

• در درمان با شوک برقی تشنج اور(ECT) از مغز بیمار یک جریان برق ضعیف گذرانده می شود تا در او یک حمله ی تشنجی شبیه به تشنج صرعی ایجاد شود.
بر اثر حمله تشنجی، مقدار زیادی از چند انتقال دهنده ی عصبی آزاد می شود که نورا اپی نفرین و سروتونین از این جمله است که در افسردگی نقش دارند.

• در جراحی روانی بخش های معینی از مغز را از راه بریدن رشته های عصبی با پرتو افکنی از بین می برند.
در اغلب موارد رشته هایی را از بین می برند که قطعه های پیشانی مغز را به دستگاه کناری (لیمبیک) یا برخی بخش های هیپوتالاموس ارتباط می دهند.
اعتقاد بر این است که هم دستگاه کناری و هم هیپوتالاموس نقش های پر اهمیتی در هیجان ها دارند.
این شیوه در مورد بیمارانی که به شدت افسرده اند یا در معرض خود کشی اند یا از دردهای تخفیف ناپذیر رنج می برند می تواند اثر بخش باشد.

• دارو درمانی: در بین تدابیر درمانی زیستی، کاربرد داروها برای تغییر خلق و رفتار بیماران از همه موفق تر بوده است.

1. داروهای ضد اضطراب:

• دیازپام(والیوم)، مپروبامات، کلردیازپوکسید به آرام بخش ها شهرت دارند.
• تنش را کم کرده و موجب خواب آلودگی می شوند .
• داروها مانند الکل و باربیتورات ها کار دستگاه عصبی مرکزی را کند می کنند.
• داروهای ضد اضطراب همراه با حساسیت زدایی منظم در درمان هراس به کار می رود.

2. داروهای ضد روانپریشی:

• این داروها نشانه های بیماری اسکیزوفرنی را از بین می برند.
• از قبیل : کلرپرومازین، فلوفنازین و دیکانوات، که هر دو از خانواده دارویی فنوتیازین ها و رزرپین و هالوپریدل است.
• ظاهرا این دارو ها نوعی بی اعتنایی نسبت به محرک های برونی به وجود می اورد زیرا افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نمی توانند به محرک های نا مربوط بی توجه باشند.
• به نظر می رسد داروهای ضد روانپریش از میزان درون داده های حسی دستگاه شبکه ای می کاهد و در نتیجه اطلاعات به قشر مخ نمی رسد.
• این داروها به آن دسته از یاخته های عصبی که دوپامین را برای نقل و انتقال های عصبی به کار می برند و بیشتر در دستگاه شبکه ای، هیپوتالاموس و دستگاه کناری جای دارند اثر می گذارند.
• از انجا که ساختار مولکول های فنووتیازین شباهت هایی با مولکول های دو پایین دارند می توانند گیرنده های سیناپسی یافته های عصبی دوپامینی را اشغال و از شلیک آن یاخته ها جلوگیری کنند.

3. داروهای ضد افسردگی:

• این داروها به این طریق عمل می کنند که بر میزان دو دسته انتقال دهنده ی عصبی یعنی نورا اپی نفرین و سروتونین که بری بیماران افسرده با کمبود آن روبه رو می شوند می افزایند.

• دو دسته عمده از ضد افسردگی وجود دارد:

• بازدارنده های اکسید سازهای تک امینه (MAO) مثل نارویل و پارانات.
• راه را بر فعالیت های آنزیمی می بندند که نورا اپی نفرین و سروتونین را از بین می برند و از این راه میزان تراکم دو انتقال دهنده ی عصبی مزبور را در مغز افزایش می دهند.

• ضد افسردگی های سه حلقه ای مثل تفرانیل و الاویل:
• از جذب مجدد سروتونین و نورا اپی نفرین جلوگیری کرده و از این راه طول دوره ی فعالیت آن ها را بیشتر می کنند.
• جذب مجدد یعنی فرایندی که طی آن ، انتقال دهنده های عصبی ، جذب پایانه های عصبی رها سازنده ی خود می شوند.

• در درمان اختلالات دو قطبی،کربنات لیتیوم موثر است.