ژان پیاژه

ژان پیاژه

piaget-1
Jean Piaget 1896 –1980

• ژان پیاژه Piaget ، روان‌شناس، زیست‌شناس و شناخت‌شناس فرانسوی-زبانِ سوئیسی بود که به خاطر کارهایش در
روان‌شناسی رشد Cognitive Development و شناخت‌شناسی یا معرفت‌شناسی Epistemology شهرت یافته‌است.

• پیاژه جایگاه ویژه‌ای برای آموزش کودکان قایل بود.
o او در سال ۱۹۳۴ در کسوت رئیس دفتر بین‌المللی آموزش سازمان ملل متحد International Bureau of Education اعلام کرد:
تنها آموزش است که می‌تواند جوامع ما را در مقابل فروپاشی تدریجی یا خشونت‌بار حفظ کند.

• پیاژه در سال ۱۹۵۵، مرکز بین‌المللی شناخت‌شناسیِ ژنتیک Genetic Epistemology را راه‌اندازی کرد
و از همان سال تا پایان عمر ریاست آن را بر عهده داشت.
• پیاژه پیش‌گام گران‌قدر نظریهٔ ساخت و ساز گرایانهٔ معرفت یا ساخت‌گرایی Constructivism و Constructivist Theory of Knowing است.

• از کارهای اولیهٔ خود در زمینهٔ زیست‌شناسی، پیاژه به این باور رسید، که اعمال زیست‌شناسانه عبارتند از گام‌هایی که در مسیر سازش‌یابی
با محیط فیزیکی اطراف، و به منظور کمک به سازمان‌یافتگی Organization آن برداشته می‌شود.

• پیاژه در تاریخ ۹ اوت ۱۸۹۶ در نوشاتل سوئیس Neuchâtel به دنیا آمد و اولین فرزند خانواده بود.
o مادرش ربکا جکسون و پدرش آرتور پیاژه، استاد دانشگاه در رشتهٔ ادبیات قرون وسطی بود.
o در ۱۱ سالگی، وقتی دانش‌آموز مدرسهٔ لاتینِ نوشاتل بود، مقالهٔ کوتاهی در مورد یک گنجشگ آلبینو (سپیدتن) Albino Sparrow نوشت
و همین مقاله مقدمه‌ای شد برای یک زندگی سراسر علمی همراه با تألیف بیش از شصت کتاب و چند صد مقاله.
o در دوران نوجوانی علاقهٔ پیاژه به جانورشناسی بیشتر شد و مقالاتی در مورد نرم‌تنان نوشت.

• پس از اتمام دوران دبیرستان او مشغول به تحصیل در رشتهٔ علوم طبیعی در دانشگاه نوشاتل University of Neuchâtel شد و از همان دانشگاه دکتری گرفت.
o در طول این مدت پیاژه دو مقالهٔ فلسفی نوشت که خودش از آن‌ها با عنوان کارهای نوجوانی یاد می‌کند.

• پیاژه بعد از نیم‌فصلی که در دانشگاه زوریخ University of Geneva به مطالعهٔ روانکاوی پرداخت، سوئیس را به مقصد پاریس ترک کرد.
o در پاریس بود که او نظریهٔ مراحل رشد شناختی خود را مطرح کرد.
o در سال ۱۹۲۱ پیاژه به سوئیس بازگشت و به عنوان رئیس انستیتو روسو Rousseau Institute در ژنو مشغول به کار شد.
o در سال ۱۹۲۳ پیاژه و ولنتاین چاتنی با هم ازدواج کردند و حاصل این ازدواج سه فرزند بود.
o در سال ۱۹۲۹ پیاژه ریاست دفتر بین‌المللی آموزش را قبول کرد و تا سال ۱۹۶۷ در همین سمت باقی‌ماند.
o پیاژه در سپتامبر سال ۱۹۸۰ در ژنو درگذشت.

piaget-2

• پیاژه در پژوهش هایش از روش های آماری پیچیده در برابر استعداد برجسته مشاهده گری خود صرف نظر می کند.
o روش های پیاژه بر پایه فن و روش مصاحبه آزاد است.
o او اعتقاد به این دارد که نظرات ارتجالی (خود به خودی) کودکان سرنخ با ارزشی برای درک تفکر آنان است.
o او با استفاده از یک سوال یا یک مجموعه از سوالات به عنوان نقطه شروع، رشته فکری کودک را تعقیب می کرد و می پذیرفت که پرسش او انعطاف پذیر باشد.
o به این ترتیب اگر کودکی گیج می شد پیاژه میتوانست سوال را تکرار یا آن را با جمله بندی جدیدی عرضه نماید.
o اگر پاسخ کودک غلط یا گول زننده بود او می توانست موضوع را بیشتر توضیح دهد یا تعقیب کند
در صورتی که این کار در تست هوش های استاندارد شده امکان پذیر نبود.
o به هر حال پیاژه به این نکته نمی پرداخت که آیا کودک پاسخ صحیح یا غلط داده است
بلکه بیشتر به شکل های منطقی و استدلالی که کودک به کار بسته بود توجه می کرد.
o در واقع او به فرایند پاسخ کودک و به محتوا توجه داشت.

• دومین دوره کار پیاژه روی دوره خردسالی و آغاز هوش متمرکز می شود
o در اینجا پیاژه کودکان را در وضعیت طبیعی مانند کلاس درس یا زمین بازی و نه تحت شرایط آزمایشگاهی مشاهده می کرد.
o در واقع پیاژه در اکثر پژوهش هایش سه فرزندش به نام های ژاکلین، لوسین و لورنت را مورد بررسی های طولانی قرار می داد.
o پیاژه و همسرش والنیتن سانتی که قبلا دانشجوی او بود مانند شرح حال نویسان کودکان قرن نوزدهم که شرح روزانه فرزندان خود را
در مورد پوشیدن، خوردن، سخن گفتن و یادگرفتن ثبت و ضبط می کردند- معروف ترین آنها چارلز داروین و برانسون الکوت پدر لویر الکوت بودند
که رفتار کودکان خود را به تفصیل ثبت می کردند.
o هنگامی که کودکی نوپا مکعب های چوبی را روی زمین می ریزد، برای اکثر والدین به معنای دردسر تازه ای است که کودک به پا کرده است
والدین باید دوباره آنرا جمع کنند. اما برای پیاژه این سر نخ با ارزشی در این باره است که ذهن انسان چگونه استدلال می کند.

o او سوال می کند: آیا کودک مکعب های چوبی را به ترتیب خاصی روی زمین می ریزد؟
o این ترتیب خاص بر حسب اندازه مکعب هاست؟
o بر حسب شکل آنهاست؟
o بر حسب رنگ آنهاست؟
o آیا کودک هنگام انجام این کار می خندد؟
o پیاژه به کمک چنین مشاهداتی منشاء و تحول ذهنی را در خلال اوایل کودکی دنبال می کرد.

• پیاژه در طول زمانیکه هوش کودکان را مطالعه می کرد استاد و رئیس دانشگاه ژنو نیز بود.
o او ابتدا معاونت و سپس قائم مقامی انستیتو ژان ژاک روسو را پذیرفت.
o علاقه او به امور بین المللی منجر به ریاست دفتر بین المللی تربیت گردید که اینک به یونسکو وابسته است.

• در اوایل دهه ۱۹۴۰ پیاژه در پژوهش هایش بر روی اکتساب و درک کودک از مفاهیم ریاضی مانند فضا و زمان تاکید نمود.
o او در این تحقیقات روش بالینی خود را اصلاح کرد و آن را بیشتر به عمل و کمتر به زبان وابسته دانست.
o پیاژه با در نظر گرفتن این واقعیت که بچه های کوچک ممکن است نتوانند به طور انتزاعی بیندیشند
( منظور از ناتوانی کودکان این است است که آنها در یک لحظه تنها می توانندبه کارهایی بیندیشد که با آنها سر و کار دارند)
افکار خود را به زبان بیاورند روش بالینی مصاحبه ای خود را با مواد عینی مانند گلها، لیوان آب، تیله ها یا دکمه ها تکمیل می کرد.

o این موارد در مقابل کودک قرار داده می شود و آزمایش کننده یا کودک به دستکاری آنها می پردازد.
o مثلاً از کودک خواسته می شود که ردیف های مشابه از دکمه ها درست کند یا در هر گلدان یک شاخه گل بگذارد یا یک گره شل ببندد
o سپس آزمایش کننده از کودک درباره موارد و آنچه که کودک انجام داده است پرسش هایی می کند.
o با مشاهده چگونگی کار کردن کودک با موارد و طریقه توضیح کودک در مورد انجام آن آزمایش کننده می تواند نتایجی را در مورد تفکر کودک به دست آورد.

• پیاژه در خلال پژوهش هایش درباره فضا، زمان، اعداد و غیره یک اثر جامع سه جلدی درباره مسایل شناخت شناسی ژنتیک منتشر کرد.
o شناخت شناسی ژنتیک مطالعه اثرات جنبه های زیست شناسی بر هوش و مطالعه نظری دانش می شود.
o شناخت شناسی ژنتیک از این نظر با روانشناسی کودک متفاوت است که این علم در برخورد با مسئله (تحول) به پاس مطالعه روان شناسی
، فلسفه، منطق، ریاضیات، ریست شناسی و فیزیک یک روش میان رشته ای اتخاذ می کند و نیز این علم تنها با دوره کودکی سر و کار ندارد
بلکه جریان تحول روانی تا نوجوانی را مطالعه می کند.
o پیاژه برای دنبال کردن مسائل شناخت شناسی ژنتیک مرکز شناخت شناسی ژنتیک را در سال ۱۹۵۵ در دانشگاه ژنو تاسیس کرد.
o هر سال دانشمندان رشته های گوناگون علمی جهت کار بر روی مسائل ویژه ای مانند درک کودک از علیت در این مرکز کار کرده
و نتایج پژوهش های خود را منتشر می سازنند.

• پیاژه در ابتدای شهرتش در سال ۱۹۳۰ به عنوان یک دانشمند معتبر و پیشرو در حیطه بررسی تحول کودک مورد توجه بوده است.
o او در ضمن دنبال کردن کارهای علمی خود کتابی برای کودکان نوشت.
o داستان این کتاب بر اساس چگونگی تفکر در سنین پیش دبستان قرار داشت و قهرمان داستان این کتاب موش کنجکاوی بود که
درست همان طور فکر می کرد و استدلال می نمود که کودکان مورد مطالعه پیاژه می اندیشیدند و استدلال می کردند.
o در سال ۱۹۵۲ استادی روان شناسی ژنتیک در سوربن به پیاژه در کرسی روان شناسی کودک محول گردید.
o او درجات افتخاری از دانشگاهایی مانند هاروارد، سوربن، بروکسل و ریودوژانیرو دریافت داشت.

• مساله اصلی برای پیاژه بررسی این سوال بود که شناخت برای آدمی چگونه حاصل می شود.
o شیوه اتخاذ شده توسط پیاژه نشان از نگاه عملگرایانه او دارد.
o او برای پاسخ گویی به این سوال در صدد برآمد تا تمام مراحل تحولات رشدشناختی کودک را از نخستین حرکات انعکاسی نوزاد
تا اندیشیدن در قالب تفکر منطقی و انتزاعی دوره بزرگسالان را مورد کنکاش و بررسی قرار دهد.
o او از طریق روش بالینی تلاش کرد روش طبیعی کودک برای اندیشیدن را بیابد.
o مسلماً نمی توان آرای او را صرفا محصور در قلمرو روان شناسی دانست.
o او در نگارش آثارش از شعب مختلف علوم مانند زیست شناسی، فلسفه، منطق و ریاضی استفاده کرده است.
o برخی بر این اعتقادند که مطالعات عمیق و دقیق او معلول بهره مندی او از فلسفه و زیست شناسی بوده است.

o در سال ۱۹۶۷ با انتشار کتاب زیست شناسی و شناخت پیوستگی جنبه های زیستی و عقلی را ترسیم کرد.
o در سال ۱۹۷۰ در اثر مشهور ساختینگری مسئله ساخت و پدیدایی را از دیدگاه تحولی و در چارچوب علوم مختلف مورد بررسی قرار داد.
o در سال ۱۹۷۴ در کتاب هشیار شدن اهمیت این مسئله را که سالیان دراز روانشناسان حل شده می پنداشتند
با اهمیتی فراتر از کشف ناهشیاری توسط فروید شناساند.

• بعد از چند دهه از مرگ پیاژه، محققین مولفین و خطبای نظام پیاژه، راه او را ادامه می دهند.
o آخرین اثر او “هشیار شدن” تجربیات متنوع و روشنی را درباره حرکت های فیزیکی کودکان شرح می دهد
o حرکت هایی که یک کودک برای انجام اعمال معینی مثل چهار دست و پا رفتن به آن نیاز دارد
و یا اعمالی که کودک نوپا هنگاتم بازی انجام می دهد.
o به عقیده پیاژه نظریه شناخست شناسی ژنیتک که او پایه گذاری کرده است هنوز کامل نشده است
و خود او بزرگترین متنقد و تجدید نظر کننده در آثار خودش بود.

• یکی از جملات معروف پیاژه، سخن وی در رابطه با نظم طبیعی در پژوهش و نگارش و مطالعه Research Methods است.
o نظم ظاهری داشتن، ربط زیادی به پژوهش ندارد.
o نظم در پژوهش غیر از نظم در ظواهر است و بسیاری از پژوهشگران در زمینه ظواهر چندان منظم نبوده،
ولی در شکار صیدهای علمی خود موفق بوده اند. چیزی شبیه نظم طبیعی پیاژه.

o می گویند: روزی شخصی از دیدن اتاق کار ژان پیاژه و ظاهر نامرتب و بی نظم آن در شگفت شد.
o برای رفع تعجب گفت: آقای دکتر! در اتاقی بدین شکل بی نظم و در هم ریخته، چگونه چیزهایی را که می خواهید پیدا می کنید؟
o پیاژه گفت: دو گونه نظم داریم.
o یک نظم هندسی و دیگری نظم طبیعی.
o وسایل و کتب اتاق من به صورت طبیعی، منظم است، ولی از لحاظ هندسی، نه؛
و مهم همان نظم طبیعی است که من هر چه را که بخواهم، خواهم یافت.

piaget-BOOKS-1 piaget-BOOKS-3 piaget-BOOKS-4

کتاب های پیاژه از معروف ترین تجربیات او هستند
o زبان و تفکر در کودک 1926، The Language and Thought of the Child؛
o حکم و استدلال در کودک 1928، Judgment and Reasoning in the Child
o مفهوم دنیا نزد کودک 1929، The Child’s Conception of the World
o ساختمان واقعیت از نظر کودک 1930 The Child’s Conception of Causality
o داوری اخلاقی از نظر کودک 1932 The Moral Judgment of the Child
o منشا های هوش در کودکان 1936 The Origins of Intelligence in Children
o بازی ، رویا و تقلید در کودکان 1951 Play, Dreams, and Imitation in Children
o رشد تفکر منطقی از کودکی تا نوجوانی 1958 The Growth of Logical Thinking From Childhood to Adolescence
o کتاب راهنمای روانشناسی کودک 1970– Handbook of child psychology
o زیست شناسی و دانش 1971 Biology and Knowledge
o هشیار شدن 1974 The Grasp of Consciousness 

cover template design paper piaget-BOOKS-6 piaget-BOOKS-7

بیشتر در:

مفاهیم پایه در نظریه پیاژه

روان‌شناسی رشد- نظریه رشد مرحله‌ای

تحول شناختی کودکان

نظریه پیاژه در اخلاق

معرفت شناسی ژنتیک (تکوینی) در دیدگاه پیاژه-دانلود: معرفت شناسی ژنتیک

تحول شناختی و عاطفی از دیدگاه پیاژه- نویسنده: باری جی وادزورث- دانلود PDF ۱- دانلود۲ PDFدانلود۳ PDF

ساختارگرایی- دانلود PDF

منابع:

wikipedia

academia

ihoosh