شاخص‌های عمده روان درمانی

شاخص‌های عمده روان درمانی

• شاخص‌های عمده روش کارل راجرز عبارتند از:

1- مراجع را در مرکز درمان قرار می‌دهد و او را عامل اصلی تصمیم‌گیری می‌داند.

2- کیفیت رابطه مشاوره‌ای را مهم‌ترین عامل در ایجاد شخصیت می‌انگارد.

3- توجه زیادی به تکنیک ندارد، بلکه بر نگرش‌های مراجع و مشاور در جریان درمان تاکید دارد.

4- در جریان مشاوره به جای تاکید بر اطلاعات، سوابق، تشخیص و تجویز بر محتوای احساسی و عاطفی اعمال و گفتار مراجع تکیه می‌کند.

Humanistic-Approach-3

o در این روش اعتقاد بر آن است که، اگر مراجع در محیط مشاوره‌ای گرم و پذیرا قرار گیرد، خودش می‌تواند به حل مشکلاتش اقدام کند.
o از مشخصات عمده این روش آن است که،
اولا مراجع، رهبری بخشی از فعالیت‌های جلسه مشاوره را بر عهده می‌گیرد
ثانیا، از آزمون‌های روانی استفاده چندانی به عمل نمی‌آید و در عوض بر ایجاد رابطه نیکوی مشاوره‌ای تاکید می‌شود.

o راجرز، اعتقاد چندانی به کاربرد آزمون در مشاوره نداشته و آن را مانعی در رشد عاطفی مراجع به شمار می‌آورد.
o به عقیده او آزمون، مقاومت مراجع را می‌افزاید، قبول مسئولیت او را به حداقل کاهش می‌دهد و در او نوعی وابستگی به مشاور به وجود می‌آورد.
o هدف اصلی درمان مراجع محور، رها کردن نیروهای تحقق بخشنده به مراجع است.
o اهداف جزئی‌تر آن، ایجاد یکنواختی و اتحاد بیشتر در اجزای شخص، کاهش اضطراب، افزایش میزان پذیرش خود
و عواطف شخصی و افزایش درجه عینیت در مواجهه با واقعیات است.

o راجرز در جریان درمان، همواره از تحمیل هدف‌ها بر مراجع پرهیز می‌کند.
o زیرا معتقد است که قضاوت اشخاص بالغ و سازگار بر پایه آن چیزی است که ذاتاً برای وی ارضا کننده و شکوفاساز است.
o به نظر او، مراجع است که ابتکار عمل را به دست می‌گیرد و روند گفت‌وگو و جلسه درمان را هدایت می‌کند.
o وظیفه درمان‌گر، ایجاد شرایطی است که در آن مراجع بتواند دوباره به ماهیت اساسی خویش باز گردد
و درباره این که کدام یک از راه‌های زندگی بیشتر ارضا کننده است تصمیم بگیرد.

o از آن‌جا که همه انسان‌ها در نظر راجرز افرادی مثبت و نیک‌سیرت هستند، بنابراین تصمیم‌های آنان نه تنها موجب خشنودی از خویشتن خواهد شد
بلکه از آنان افرادی سالم و خودشکوفا خواهد ساخت.
o ویژگی اساسی دیدگاه راجرز عبارت از تشریح روشن تعدادی از فنون درمانی، تاکید بر نگرش و سبک هیجانی درمان‌گر
و بی‌اهمیت قلمداد کردن برخی از روش‌های خاص است.

• در روان‌درمانی مراجع – محور، درمان‌گر باید دارای سه ویژگی اساسی باشد.
• آن سه عبارتند از:

o صداقت… Genuineness…
o توجه مثبت غیرمشروط … Unconditional Positive Regard
o درک همدلانه…Empathy.

1. صداقت:
• گاهی “همخوانی” نیز خوانده می‌شود، شامل:
o خودانگیخته بودن Spontaneity،
o پذیرا بودن Openness
o روراستی Authenticity است.

• درمان‌گر، جلوه ساختگی و حرفه‌ای ندارد.
o یعنی احساسات و اندیشه‌هایش را به سادگی و بدون ریا با مراجع در میان می‌گذارد.
o درمان‌گر، تا اندازه‌ای با خودافشاگری صادقانه، الگویی را برای مراجع فراهم می‌آورد تا او نیز بتواند
احساساتش را لمس و ابراز کند و مسئولیت آن‌ها را بپذیرد.

2. توجه مثبت نامشروط:
• این همان چیزی است که راجرز آن را “شرط‌های ارزشمندی” می‌نامد.
o درمان‌گر مراجع محوری، مراجعان را آن طور که هستند می‌پزیرد، برای آنان ارزش قایل می‌شود و صمیمیت خالصانه‌ای ابراز می‌کند.
o حتی اگر رفتار آنان مورد تایید وی نباشد، تنها دلیل ارزشمند بودن مردم را، به سبب انسان بودن آن‌ها می داند.

3. درک همدلانه:
• عبارت است از توانایی مشاهده لحظه به لحظه جهان از دریچه چشمان مراجع و درک احساسات آن.
o برداشت از خویشتن، مرکز ثقل شخصیت مراجع است.
o اگر مراجع برداشت منفی از خویشتن داشته باشد و احساس کند که ارزشی ندارد، ادراک او محدود شده و تنها بر جنبه‌هایی
که او را تهدید می‌کند پاسخ می‌دهد.
o وقتی تهدید وجود داشته باشد، مراجع به دفاع از خود می‌پردازد.
o در مشاوره شخص‌مدار به مراجع کمک می‌شود تا برخورد توام با همدلی و احترام را تجربه کند.
o برخوردی که در آن بتواند برای وجود خود معنایی بیابد و از توانمندی‌های خود آگاه شده و مسئولیت انتخاب راه خویش را بپذیرد.

پیش فرض‌های راجرز

I. درک دیگران، تنها از زاویه احساس و ادراک خودشان یعنی در دنیای پدیدار شناختی Phenomenological World خود آن‌ها امکان‌پذیر است.
o پس برای درک دیگران باید در جستجوی راهی بود که آن‌ها توسط آن، رویدادها را تجربه می‌کنند.
o زیرا دنیای پدیدارشناختی هر کس اساسی‌ترین تعیین کننده رفتار و عامل بی‌همتایی اوست.

II. افراد سالم از رفتار خود آگاهند.
o از این‌رو، نظام راجرز به رویکرد روان‌کاوی و تحلیل خود شباهت دارد، زیرا بر اهمیت آگاهی از انگیزه‌ها تاکید می‌کند.

III. افراد سالم ذاتاً خوب و مفید هستند.
o آنان فقط هنگامی آشفته و ناتوان می‌شوند که یادگیری‌های نادرست داشته باشند.

IV. افراد سالم، هدفمند و هدف‌گرا هستند.
o واکنش آن‌ها به اثرات محیطی یا سائق‌های درونی، از روی انفعال نیست.
o آنان افرادی خودراهبرند.

V. درمان‌گر نباید به جای مراجع خود را درگیر دست‌کاری رخدادها نماید.
o بلکه باید شرایطی را فراهم بسازد تا مراجع بتواند به طور مستقل تصمیم‌گیری کند.
o وقتی افراد، نگران ارزیابی‌ها، خواسته‌ها و ترجیهات دیگران نباشند،
زندگی‌شان توسط یک گرایش ذاتی به سوی خودشکوفایی Self-Actualization هدایت می‌شود.
o راجرز را مبتکر رویکرد معروف به روان‌درمانی دانسته‌اند که در آغاز به درمان بی‌رهنمود Non-directive Therapy یا
درمان متمرکز بر درمان‌جو معروف بود و اخیراً به درمان متمرکز بر شخص شهرت یافته است.
o این شیوه روان‌درمانی پژوهش‌های زیادی را سبب شده و کاربرد وسیعی را در درمان اختلالات روانی پیدا کرده است.

• راجرز معتقد بود که، تنها راه کشف و ارزیابی شخصیت بر اساس تجربه‌های ذهنی فرد است.
• یعنی، از طریق مطالعه میدان تجربه او.
• اگر چه راجرز این ارزیابی حوزه میدان تجربی شخص را تنها رویکرد ارزشمند می‌داند،
اما بلافاصله اشاره می‌کند که این روش مصون از خطا نیست.

mignaمیگنا