مطالب و نکاتی در باب رویاها

خواب دیدن یا رؤیا -۱۰

 

مطالب و نکاتی در باب رویاها

 

1.     رویاها یک فرآیند شناختی می باشند.

رویاها یک اندیشه و یا رشته ای از افکار می باشند که حین خواب جلوه می کنند و مضمون رویا بازنمایی بصری از ادراکات فردی است.

مثلاً وقتی که در رویا می بینید که توسط دوستان خود مورد حمله و هجوم قرار گرفته اید، تعبیر آن می تواند ترس شما از برقرای دوستی با دیگران باشد.

در رویاهای پیچیده تر استعاره های فرهنگی نیز در تعبیر رویا دخیل می باشند.

 

2.     رویاها وظیفه زدودن استرس های روانی انباشته شده در طی روز را بر عهده دارند.

 

3.     رویاها در توسعه و رشد مغز نقش مهمی بر عهده دارند.

نوزاد انسان ۱۶ تا ۱۸ ساعت در شبانه روز می خوابد، که ۵۰ درصد آن را در حال رویا دیدن سپری می کند.

عقیده بر آنست که فراهم آوردن یک منبع درونی “تحریکات شدید” به بلوغ سیستم عصبی انسان کمک کرده

و آن را به منظور کنار آمدن با محرکات خارجی آماده می سازد.

اما پس از دوران کودکی کارکرد رویاها تغییر کرده و به عنوان یک ابزار یادگیری و تکمیل فرآیند یادسپاری حافظه عمل می کنند.

 

4.     رویاها به ما کمک می کنند تا برای مسایلی که درگیر آنها می باشیم راه حل بیابیم، به خصوص مشکلات روانی.

 

5.     رویاها به ما یاری می رسانند تا احساسات و هیجانات خود را سازماندهی کنیم.

به همین خاطر است که وقتی با یک مشکل احساسی به خواب می رویم، معمولاً صبح روز بعد از شدت آن مشکل بسیار کاسته می شود.

 

6.     رویاها در سازماندهی خاطرات، شکل دهی به ایده های نو، یادگیری تکالیف جدید و به روز رسانی چشم انداز احساسی به ما یاری می رسانند.

 

7.     حرکات سریع چشم حین رویابینی، با جهتی که رویابین در حال نگریستن در حالت رویا است، مطابقت دارد.

 

8.     محتوای رویاهای انسان شامل تجارب روزانه، تجارب قدیمی، آرزوها، امیال، ترس ها و ناکامی ها و موفقیت ها است.

 

9.     صرفنظر از محتوای رویا، حین رویابینی مردان و زنان از نظر جنسی برانگیخته می شوند.

در مردان نعوظ و در زنان افزایش خونرسانی به کلیتوریس روی می دهد.

 

10. کودکان نوپا تا قبل از سن ۳ سالگی در رویاهای خود حضور ندارند.

 

11. در محتوای رویاهای مردان، بیشتر مردان دیگر حضور دارند تا زنان.

اما در محتوای رویای زنان، مردان و زنان بطور برابر حضور دارند.

 

12. انسان بطور متوسط یک سوم عمر خود را در خواب و ۶ سال آن را در رویابینی سپری می کند.

ما بطورمیانگین در طول شب ۲ ساعت رویا می بینیم، به عبارتی ۴ تا ۷ رویا در هر شب.

 

13. فقدان تجربه رویا می تواند به علت فقر پروتئین ها، ویتامین ها و همچنین اختلالات شخصیت باشد.

 

14. موضوع رویاها راجع به پیچیدگی های افکار ماست.

مضمون رویاها معمولاً راجع به مسایلی است که ما نسبت به آنها تردید داریم.

مثلاً رویاها پیرامون این مسئله نیستند که آیا ما پیتزا دوست داریم یا خیر.

بلکه درباره آنست که در چه شرایطی ما پیتزا دوست داریم و چه نوع پیتزایی دوست داریم و یا تا چه اندازه پیتزا را دوست داریم.

 

15. دشواری در درک رویاها از آن جهت است که آنها توسط ذهن ناخودآگاه شکل می گیرند و بوسیله ذهن هوشیار تفسیر می گردند،

با زبانی که نزد خودآگاه نا آشنا و رمز آلود است.

ناخودآگاه از الگوها، استعاره ها و نمادها بهره می گیرد.

مثلاً ناخودآگاه به “مِه” و “آشفتگی احساسی” یکسان می نگرد، چراکه هر دوی آنها مانع دید واضح می شوند.

 

16. رویا دو مفهوم دارد.

یکی مفهوم کلی و عمومی که پیام رویا به شکل داستان نمادین بیان میشود

دیگری مفهوم فردی و اختصاصی که مختص به شخص رویابین است.

تنها خود رویابین قادر به درک معنای اخیر است.

بنابراین شما بایستی پیام کلی رویا را با احساسات، شرایط و اوضاع فعلی خودتان مقایسه کنید.

یگانه فردی که می تواند رویاهای شما را بدرستی تفسیر و تعبیر کند، خود شما می باشید.

غالب اوقات مفاهیم نمادین کاملاً خاص و منحصر بفرد می باشند.

مثلاً فرهنگ های تعبیر خواب، معمولاً موش صحرایی را موجودی زننده و انزجار آور تفسیر می کنند،

اما چنانچه شما یک موش صحرایی را در منزل به عنوان حیوان خانگی نگهداری می کنید، این تفسیر فراخور شما نخواهد بود.

بنابراین معانی نمادین شما ممکن است کاملاً متفاوت از دیگران باشد.

کتب تعبیر خواب صرفاً یک مرجع راهنما می باشند.

 

17. ذهن ناخودآگاه خیالپرداز است، اما ذهن خودآگاه نظام مند و استدلالی.

رویاها به ما کمک می کنند تا اطلاعات هر دو ذهن را دریافت و در آنها ایجاد توازن کنیم.

 

18. رویاها خیلی سریع فراموش می شوند.

پس از ۵ دقیقه نیمی از محتوای رویا و پس از ۱۰ دقیقه ۹۰ درصد رویا از خاطر زدوده می شود.

 

19. عدم تجربه رویا باعث کاهش تمرکز، تحریک پذیری، از دست رفتن حافظه، تغییرات خلقی و حتی توهم می شود.

 

20. عامل رویاهای تکرار شونده معمولاً احساسات و دغدغه های حل نشده شخص است.

افرادی که از سوء رفتار، آسیب های روانی، و یا فقدان یک عزیز رنج می برند،

معمولاً رویاهای تکرار شونده ای راجع به تجارب دردناک خود می بینند، که با گذشت زمان از شدت و تواتر آنها کاسته می شود.

 

21. در رویاها ذهن ما می کوشد تا مشکلات را حل کرده و یا به آنها معنا ببخشد.

همچنین رویاهای تکرار شونده ممکن است بازتاب رفتارهای غالب ما در زندگی و یا یک رفتار شرطی شده باشد.

مثلاً هر بار شخصی شاد و مسرور می شود، ممکن است رویای یک ساحل را ببیند.

 

22. افراد نابینا نیز قادر به دیدن رویا می باشند.

حس بینایی تنها حسی نیست که در رویاها شرکت دارد.

در رویای افراد نابینا، حواس شنوایی، لامسه و بویایی حضور فعالتری دارند.

 

 

 

23. یادآوری رویاها

به عقیده فروید، از آنجایی که رویاها امیال سرکوب شده ما بوده و با ناخودآگاه سرو کار دارند، اغلب فراموش می شوند.

اما در کل، عوامل:

     i.            میزان اهمیت،

    ii.            برانگیختگی

   iii.            تداخل،

در یادآوری رویاها مؤثر است.

o       برای یادآوری بهتر رویا می توان از پیشنهادهای زیر بهره گرفت:

 

      i.            هنگامی که به رختخواب می روید به خود بگویید که رویاهایتان را به خاطر خواهید آورد.

     ii.            ساعت خود را طوری تنظیم کنید که هر یک و نیم ساعت یکبار به صدا درآید.

زمانی که از مرحله رمREM  خارج می شوید، بهترین زمان برای یادآوری رویاهایتان است.

    iii.            همیشه یک کاغذ و قلم در کنار خود داشته باشید، تا هنگام بیدار شدن و یا پریدن از خواب رویاهای خود را یادداشت کنید.

    iv.            هنگام بیدار شدن از خواب، ذهن خود را مشغول فعالیت های روزمره نکنید،

بلکه چشمان خود را بسته نگاه داشته و سعی کنید رویاهای خود را به خاطر آورید.

 

24. رویای روشن یا شفاف

 

رویای روشن ادراک هوشیار وضعیت رویابین، حین مشاهده رویا می باشد،

که نتیجه آن یک تجربه روشن تر از رویا و کنترل مستقیم محتوای رویا است.

با آنکه دیدن رویای روشن یک مهارت شرطی شده است، اما دستیابی منظم به آن امکان پذیر نیست.

در فضای رویابینی روشن، دیگر افراد صرفاً مشاهده گران منفعل رویاهایشان نیستند،

بلکه امکان دستکاری محتوای رویا وجود داشته، و رویابین می تواند فعالانه با مکان ها، موقعیت ها یا اشخاص ارتباط برقرار کند.

o       خودآگاهی در کورتکس جلوی پیشانی مغز مستقراست، که حین خواب از فعالیتش کاسته می شود.

رویابینی روشن هنگامی روی می دهد که لوب قدامی حین خواب کماکان به فعالیت خود ادامه می دهد.

در قلمرو رویابینی روشن، شما قادرید پرواز کنید و یا قوانین فیزیک را نقض کنید،

همه چیز تحت اراده و سیطره شماست.

 

o       فاکتورهای موثر بر توانایی تجربه رویای روشن:

     i.            برخی افراد بطور ذاتی سهل تر از دیگران رویای روشن می بینند.

    ii.            مراقبه و انجام تمرینات تمرکز می تواند توانایی تجربه رویای روشن را در شما تقویت کند.

   iii.            کودکان آسانتر از بزرگسالان رویای روشن می بینند و این قابلیت با افزایش سن کاهش می یابد.

    iv.            هیپنوتیزم می تواند به القای رویای روشن کمک کند.

     v.            بهره گیری از تکنیک های تلقینی .

    vi.            بهبود مهارت در یادآوری رویاها احتمال دیدن رویای روشن را بیشتر می کند.

 

25. نشانه های رویابینی

 

   i.            ▪ روشن و خاموش کردن چراغ ها:

معمولاً در رویا کلید چراغ ها به درستی عمل نمی کنند و نور لامپ ممکن است پر نورتر و یا کم نورتر از معمول بوده و یا نور چراغ چشمک زن باشد.

   ii.            ▪ نگاه کردن به آینه:

معمولاً در رویا انعکاس های آینه تار و دارای اعوجاج است.

   iii.            ▪ نیشگون گرفتن خود و مشت زدن محکم به اشیاء:

در حین رویا معمولاً درد حس نمی شود.

    iv.            ▪ بافت رویا:

معمولاً مکان و موقعیت رویا عجیب و ناشناس است.

     v.            ▪ فرم:

در رویا، سایر شکل کاراکترها و اشیاء تغییر کرده و یا ناگهان تغیر شکل می دهند.

     vi.            ▪ هوشیاری:

یک اندیشه خاص، هیجان قوی و یا احساس غیرعادی در رویا وجود دارد.

مثلاً وقتی سرتان را تکان می دهید ممکن است تصاویر مقابل چشمتان سو سو بزنند.

     vii.            ▪ تغییر مکان ناگهانی:

رویابین ناگهان از یک مکان به یک مکان جدید تغییر مکان می دهد.

رویابین و یا کاراکترهای دیگر دست به اعمال غیر عادی و ناممکن می زنند، که معمولاً در بیداری قادر به انجامشان نیستند.

    viii.            ▪ حرکت پاها بسیار کند می گردد ، گویی درون آب راه می روید و یا اصلاً راه رفتن غیر ممکن می شود.

      ix.            ▪ سقوط از بلندی.

       x.            ▪ یافتن توالت غیر ممکن است و یا حمام بسیار نامرتب، غیر بهداشتی و فاقد حریم خصوصی است.

      xi.            ▪ دندانها در حال افتادن بوده و یا اصلاً هیچ دندانی در دهان ندارید.

     xii.            ▪ به درون کتاب، فیلم و یا بازی رایانه ای کشانده می شوید.

    xiii.            ▪ ساعت ها شکسته، فاقد عقربه های ساعت شمار و دقیقه شمار بوده و درست کار نمی کنند.

    xiv.            ▪ پیدا کردن مقادیر زیادی پول.

     xv.            ▪ مورد حمله قرار گرفتن توسط یک هیولا.

    xvi.            ▪ واقع بودن در یک مکان پرازدحام نظیر شهر و یا شهربازی.

   xvii.            ▪ در یک ساختمان گم می شوید.

  xviii.            ▪ قدرت تکلم خود را از دست می دهید.

    xix.            ▪ در حال برقراری رابطه جنسی می باشید. معمولاً با افرادی که در بیداری قادر به برقراری رابطه جنسی با آنان نیستید.

     xx.            ▪ وقتی که درون آب قرار دارید، آب خشک احساس می شود، انگار یک ملافه به دور شما پیچیده شده است.

    xxi.            ▪ خود را سر کلاس می یابید که برای امتحان مطالعه نکرده و آمادگی ندارید.

   xxii.            ▪ خود را برهنه می یابید.

  xxiii.            ▪ حواس انسان خیلی قوی و یا ضعیف می شوند.

مثلاً ممکن است حدت بینایی شما بسیار افزایش یابد بطوری که جزئیات بیشتری را ببیند.

  xxiv.            ▪ احساس ترس، شعف، اضطراب و یا لذت زاید الوصف.

   xxv.            ▪ در حال مشاجره با فردی می باشید که در بیداری احتمال وقوع آن بسیار ضعیف است.

  xxvi.            ▪ قادرید پرواز کنید.

 xxvii.            ▪ سوراخهای بینی خود را با انگشتان مسدود کنید، اگر باز هم توانستید تنفس کنید، در حال دیدن رویا می باشید.

xxviii.            ▪ چیزی را بخوانید و از مقابل آن عبور کرده و مجدداً سرتان را برگردانید و آن را بخوانید،

چنانچه در حال رویا دیدن باشید، متن معمولاً در نگاه دوم تغییر می کند.

  xxix.            ▪ بخشی از موی سرتان ریخته و یا کاملاً طاس می شوید.

 

 

26. تکنیک های خود تلقینی:

 

    i.            قبل از اینکه بخوابید، انجام این کار را به خاطر بسپارید که حین رویابینی نشانه های رویای بالا را شناسایی خواهید کرد.

 یعنی حین رویابینی به دنبال سرنخ هایی بگردید که به شما کمک کند تا دریابید در حال رویابینی می باشید یا خیر.

    ii.            آسانترین روش القاء رویای روشن بدین قرار است.

خسته و دیر وقت به رختخواب بروید، ۵ ساعت پس از به خواب رفتن از خواب برخیزید و سپس تمام افکار خود را به رویای روشن متمرکز سازید،

یک ساعت بیدار بمانید و مجدداً به خواب روید. اکنون احتمال اینکه رویای روشن را تجربه کنید بسیار بیشتر است.

    iii.            در تکنیک دیگری رویابین بدون انفصال از خود آگاهی، مستقیماً از حالت بیداری وارد مرحله رم REM  می گردد.

برای انجام آن بایستی مرحله توهم پیشاخواب یا پیش از خواب Hypnogogic State یا Hypnagogia را تشخیص دهید،

مرحله ای که مرز بین بیداری و خواب است.

چنانچه شخص بتواند لحظه فرارسیدن این مرحله هوشیاری خود را حفظ کند، سرانجام می تواند وارد مرحله رویا شود،

ضمن آنکه حس خود آگاهی وی حفظ گردیده و کاملا از رویا بودن تجربیات خود آگاهی دارد.

 

 

چرت زدن

 

o       بهترین زمان برای انجام آن چرت زدن Nap در بعد از ظهر است.

ابتدا بایستی در عین حالی که آرامیده و ریلکس می باشید، با تمرکز ذهن خود را بیدار نگه دارید،

مثلاً با کنترل تنفس، تمرکز بر روی آرام سازی کل بدن از نوک پا تا فرق سر، شمردن اعداد و یا بالا رفتن از پله در خیال خود.

اما از آنجایی که مرحله گذر از بیداری به خواب معمولاً هراسناک بوده و معمولاً با فلج خواب، ارتعاشات سریع، شنیدن صداهای بلند،

احساس سقوط و یا ورود به یک اتاق خیلی تاریک همراه است، کلید موفقیت در این تکنیک کنترل ترس است.

 

27. بیداری کاذب  False Awakening  :

 

o       در این حالت شخص ناگهان در رویا می بیند که از خواب برخاسته است،

وی تصور می کند که حقیقتاً بیدار شده، اما غافل از اینکه کماکان در حالت رویابینی بسر می برد.

معمولاً در این حالت اتاق (دیده شده در رویا) با اتاقی که در آن فرد به خواب رفته کاملاً یکسان است، به غیر از چند تفاوت جزئی و ظریف.

این تجربه یکی از مسایل مشکل آفرین در دیدن رویای روشن است،

چراکه شخص تصور می کند واقعاً از خواب بیدار شده، و به همین خاطر خودآگاهی خود مبنی بر اینکه در حال رویابینی است را از دست می دهد.

 

28. بیداری زودرس  Premature Awakening :

 

o       یکی از موانعی که در سر راه دیدن رویابینی روشن وجود دارد، و رویابین را مایوس می سازد،

آنست که وقتی رویابین متوجه آن می شود که در حال دیدن رویای روشن است، ناگهان مضطرب و هیجان زده می شود،

همین امر باعث بیدار شدن رویابین گردیده و وی را از تجربه یک رویای جذاب و شگفت انگیز باز می دارد.

تهییج ناگهانی عامل اصلی بیدار شدن رویابین بوده و افرادی که برای نخستین بار رویای روشن را تجربه می کنند، بیشتر با آن مواجه می شوند.

اما راهکارهای شناخته شده ای جهت غلبه بر این معضل ارائه گردیده است:

 

     i.            به سرعت بدور خود بچرخید و با خود این جمله را تکرار کنید:

وقتی از حرکت باز می ایستم، باز در حال دیدن رویای روشن می باشم

     ii.            با صدای بلند فریاد بکشید.

     iii.            به دستان خود و یا زمین نگاه کنید.

     iv.            یک چیزی را با دست بگیرید.

      v.            تمرکز بیش از حد به یک موضوع باعث بیداری شما می شود، بنابراین از تمرکز طولانی مدت بپرهیزید.

     vi.            آرامش خود را حفظ کنید.

     vii.            کف دو دست خود را به یکدیگر بمالید.

 

o       رویابینی روشن در افزایش اعتماد بنفس، افزایش تسلط بر خویشتن، و فراگیری نحوه کنار آمدن با تعارضات و مشکلات زمان بیداری موثر می باشد.

 

 

منبع : تارنمای ایرانیان استرالیا