واکنش به عشق یك سویه

واکنش به عشق یك سویه

o              یكی از چالشهای بزرگ عاطفی زمانی است كه مورد توجه و محبت و عشقِ كسی باشیم كه هیچ حس خاصی نسبت به او نداریم.

 معمولاً افراد وقتی در چنین شرایطی قرار می گیرند واكنش های متفاوتی از خود بروز می دهند. از آنجا كه واكنش های معشوق بر فرد عاشق تأثیر به سزایی دارد، بررسی این واكنش ها از نظر تأثیری كه بر دیگری داریم، كاملاً با ارزش است.

 

  I            ترس و عقب نشینی

برخی از افراد در مقابل موج محبت و عشق دیگری، عقب نشینی می كنند و دچار ترس می شوند. محبت و صمیمیت دیگری، آنها را می ترساند و فراری می دهد. عشق، آنها را میترساند.

این افراد، معمولاً وقتی متوجهِ عشق دیگری می شوند از او دوری و اجتناب می كنند، و به صورت غیركلامی به او پیام می دهند كه «نزدیك نشو من تو را دوست ندارم».

عشق آنها را به یاد خطر می اندازد، خطری كه باید از آن اجتناب كرد و از آن دور شد؛ خطراتى از قبیل سوء استفاده، طرد، بی اعتمادی و آسیب. از این روست كه از آن می گریزند.

بسیاری از ما در كودكی كسی را دوست داشته ایم كه بعدها به ما آسیب زده یا از ما سوء استفاده كرده است. این گونه خاطرات، به هراس از صمیمت مى انجامد.

یكی از راه حل های اصلی برای رفع این ترس ها، روان درمانی است. نزدیك شدن به ترس های دوران كودكی توسط درمانگر، راهى است به سوى كاهش این گونه ترس ها.

 

 II            نزدیک شو ولی ازدواج نه

برخی دیگر، محبت و عشق را مى پذیرند. آنها از اینكه معشوق و مورد عشق واقع شده اند خوشحال اند، بدون آن كه نسبت به فرد عاشق احساس خاصی داشته باشند.

گویا به این ترتیب صرفاً نیاز آنها به دوست داشته شدن ارضا می شود.  این افراد معمولاً وقتی متوجه عشق دیگری می شوند، به او اجازه می دهند كه نزدیك شود تا بیشتر و بیشتر عشق او را ببینند  و به خودشان و دیگران ثابت كنند كه دوست داشتنی هستند.

پیام غیركلامی آنها این است: «نزدیك شو و مرا دوست بدار، اما از من نخواه كه با تو ازدواج كنم».

در مقابل، فردِ عاشق پیام « نزدیك شو و مرا دوست بدار « را حمل بر تمایل فرد به ازدواج و برقرارى رابطهِ صمیمانه می كند. به همین دلیل پس از مدتی پای پیش می گذارد و بحث ازدواج را پیش می كشد و كاملاً امیدوار است  و تصور مى كند كه هیچ مشكلی پیش نخواهد آمد.

اما دربرابر خواستگاری صریحِ عاشق، قسمت دوم پیام معشوق تازه به گوش می رسد كه : «بنا نشد كه سراغ این صحبت ها بروی. تو فقط مرا دوست داری و این هم مشكلی نیست، اما من با تو ازدواج نمی كنم.»  اینجاست كه عاشق گیج می شود و نمی تواند این دو پیام را از هم تفكیك كند.

پیام «نزدیك شو » برای عاشق به این معناست كه من هم تو را دوست دارم و پیام «از من نخواه كه با تو ازدواج كنم» كاملاً با آن متناقض است. معمولاً افراد در این زمان احساس می كنند كه مورد بازیچه قرار گرفته اند و از آنان سوء استفاده شده است.

برخی از افراد پیام «از من نخواه كه با تو ازدواج كنم» را حمل بر شرایط روانى فعلی فرد می دانند و با خود می گویند : گر صبر كنم، ز غوره حلوا سازم. آنها بر این اعتقادند كه او فعلاً این نظر را دارد، اما بعداً نظرش تغییر خواهد كرد، زیرا مرا دوست دارد. شاهد این مدعا هم پیام های غیركلامی «نزدیك شو» است.

پس از این، معمولاً رابطهِ دوستانهِ طولانی مدتى برقرار می شود كه در آن یك طرف به فكر ازدواج است و دیگری به ازدواج فكر نمی كند و اگر هم با درخواست ازدواج رو به رو شود، با صراحت و اطمینان می گوید كه: من گفته  بودم كه با تو ازدواج نخواهم كرد.

روابط دوستانهِ طولانی مدت و بی سرانجام تاحدودی حاصل چنین ارتباطی است.

 

 III            بی تفاوتی

برخی دیگر، در برابر ابراز غیركلامی عواطف عاشقانه، بی تفاوتى نشان می دهند، خود را به نادیدن می زنند، و گویا كه هیچ اتفاقی نیفتاده است.

این افراد نمی خواهند خود را درگیر چنین فضاهایی بكنند. چنین افرادی واكنش های غیركلامی را نادیده می گیرند، ابرازهای غیركلامی را انكار می كنند و بی تفاوت از كنار آن می گذرند. آنان معمولاً در پس این بی تفاوتی، رابطه را تنظیم می كنند.

در صورتی كه فرد عاشق بخواهد نزدیك شود، به او پیام «دور باش!» می دهند و هرگاه كه دور می شود به او پیام می دهند كه حالا ناراحت نشو می توانی كمی به من نزدیك شوی! این افراد معمولاً عاشق را سردرگم می كنند. در این موارد، عاشق با تردید بسیار مواجه می شود، نمی داند كه پیام صریح فرد چیست؟ وقتی می خواهد برود به یاد پیام های نزدیك شو می افتد و زمانی كه می خواهد نزدیك شود و خواستگاری كند، به یاد پیام های دور باش می افتد.

 

بهترين راه حل برای مواجهه با چنين افرادی بیان كلامی عواطف و درخواست پاسخ صریح از آنهاست.

o       به هر حال، ما جزو هریك از سه گروه بالا باشیم، سؤال اساسی این است كه اگر كسی عاشق من بود، اما من عاشق او نبودم ، با او چگونه برخورد كنم؟

i          از او فرار كنم.

ii         او را بپذیرم، اما با او ازدواج نكنم.

iii      بی تفاوتى نشان دهم، بدون طرد كامل و بدون پذیرش كامل.

 

كودكِ درونِ عاشق

براساس تئوری روابط اصلی، وقتی فردى عاشق ماست، ما برای او یادآور تصویر یكی از افراد اصلی زندگی او هستیم و او به این دلیل به ما عشق می ورزد كه كودك درون او در آن ارتباط به نحوی ناكام شده است و اكنون می خواهد كه مشابه آن رابطه را با ما، كه یادآور آن فرد اصلی هستیم، شروع كند تا شاید این بار مشكلات و مسائل قبلی تكرار نشود.

اگر كودكى در یك بازی ببازد، رفتار طبیعی او چیست؟ معمولاً كودكان اصرار می كنند كه یك بار دیگر بازی كنند، تا شاید این بار برنده شوند. به همین ترتیب، هر بار كه بازنده شوند، اصرار می كنند كه فقط یك بار دیگر.

این روند همچنان ادامه مى یابد تا زمانی كه برنده شوند، آنگاه آرام می گیرند و بازی تمام است. كودكانی كه در ارتباطات خود با پدر، مادر، برادر و خواهر احساس باخت كرده اند، معتقدند كه در این رابطه چیزی كم بوده است. از این رو، كودك درون سعی می كند دوباره بازی كند تا شاید این بار در آن كمبودى نباشد و اگر بازهم نقصى احساس كرد دوباره بازی را تكرار می كند تا آنجا كه بپذیرد رابطه به تعادل رسیده است. آن زمان است كه كودكِ درون احساس پیروزى می كند و بازی تمام می شود.

 

پیامِ عاشق

وقتی كسی عاشق ماست، با عشق خود به ما این پیام را می دهد كه:

i          من تو را سالهاست كه می شناسم.

ii        تو یادآور یكی از افراد اصلی در دوران كودكی من هستی.

iii      امیدوارم در رابطهِ با تو، كه یادآور او هستی، مشكلات قبلی تكرار نشود و من به تعادل روانی برسم.

پیامِ معشوق

زمانی كه هیچ حس خاصی نسبت به كسى كه عاشق شماست ندارید، به او پیام می دهید كه:

i          من تو را نمی شناسم.

ii        تو یادآور هیچ یك از افراد اصلی در كودكی من نیستی،

iii       من نیازی به تو ندارم.

iv     لطفاً تعادل روانی مرا برهم نزن.

طردِ عاشق

وقتی كسی را كه عاشق ماست طرد می كنیم، یعنی از همان ابتدا به او گفته ایم كه : تو درست فكر كردی: « من همانند آن فرد هستم، طرد كننده.  پس تلاش كن تا بازی را ببری.» و او هم تلاش خواهد كرد و بازی ادامه خواهد یافت.!

پذیرشِ عاشق

اگر او را به طور كامل بپذیریم. یعنی به او این پیام را داده ایم كه مورد اصلی، چه فرد بدی بوده است، اما من مثل او نخواهم بود، تو خواهی دید كه من چقدر با او متفاوتم و چقدر از او بهترم.

 پس بیا و پذیرش مرا دریاب و آن را احساس كن و آرام گیر.

بی حسی به عاشق

اگر نسبت به او احساس خاصی نداشته باشیم ، نمی توانیم عواطف راستینی را بروز دهیم. بنابراین دروغین بودن پذیرش ما آشكار خواهد شد و آن فرد این بار با زخم هایی جدید بر پیكره زخم های كهنه قدیمی،  بازی را خواهد باخت، حتی اگر با او ازدواج هم كرده باشیم.

اما اگر طرد نكنیم و به دروغ هم نپذیریم و تلاش كنیم كه توضیح دهیم، به نظر می رسد بازی چندان ادامه نخواهد یافت و در آخر نیز احساس باخت وجود نخواهد داشت. همانند زمانی كه كودكی اصرار به بازی دارد اما شما برای او توضیح می دهید كه نمی توانید بازی كنید و بازی هم نمی كنید. درست است كه او ناكام می شود، اما ناكامی او از این خواهد بود كه چرا بازی شروع نشد و براى بازى به دنبال فرد دیگرى خواهد رفت.

بازی نكردن بهتر از این است كه به دروغ بازی كنید. اما بازی نكردن هم آدابی دارد. بازی نكردن باید بدون توهین، بدون طرد و بدون ایجاد احساس بد باشد. انسان ها را محترم بداریم، چه وارد زندگی ما بشوند و چه نشوند. آنها را به گونه ای پس نزنیم كه احساس بی احترامی، حقارت و خواری در آنها ایجاد كنیم. البته اگر كسی چنین كند، توهین و تحقیر و طرد او بى تردید به دلیل مشكلات روانی او خواهد بود.

زمانی كه دیگری را طرد می كنیم، این پیام را می دهیم كه از من دور شوید،  ای همهِ آنهایی كه ارزش مرا ندانستید و سال ها پیش مرا از خود دور كردید.

رابطهِ با دیگران همیشه راهی است برای خودشناسی. در برقرارى رابطه با انسانهاست كه مي توانيم در آيينه ديگران، خود را و زندگی خود را ببينيم.

 

وقتی از كسی بدم می آید می توانم در آیینهِ او دلیل این احساس را جستجو كنم. مثلاً:

i          كجا مرا آزار داده است؟

ii        این ویژگی قبلاً در چه كسی بوده است كه من از آن بدم می آید؟

iii      در گذشته، این ویژگی یا مشابه این فرد را كجا دیده ام؟

iv     در گذشته چه بر من رفته است كه از این ویژگی متنفر شده ام؟

 

رابطه همیشه بابی است برای آشنایی بیشتر با روابط اصلی كه در كودكی شكل گرفته است و مبنا و پایهِ سایر ارتباط ها و روابط انسانی است.

اگر از فرد مستبد و خودرأی بدم می آید، درست است كه استبداد و خودرأیی بد است، اما در كجای زندگی من، استبداد و خودرأیی وجود داشته است؟

i          چه كسی در گذشتهِ من مستبد و خودرأی بوده است؟

ii         اگر پدرم مستبد و خودرأی بوده است كجا و چرا از او بدم آمده است؟

iii      ازكدام رفتار او متنفرم؟

 

همان گونه كه به عشق و عواطف مثبت خود توجه می كنید، به طرد و نفرت خود نیز توجه كنید و بكوشید ریشه های آن را بیابید.

طرد و نفرت را وسیله ای كنید برای خود شناسى.

 

نکات زیر به شما كمك مى كند تا در این موارد به گونه اى عمل كنید كه هم به دیگری و هم به خودتان آسیب كمتری برسد.

o       کارهایی که می توانید انجام بدهید:

1              او را درك كنید.

2              محترمانه برخورد كنید.

3              دوستانه رفتار كنید.

4              علت رد درخواست او را برایش توضیح دهید.

5              روشن و آشكار صحبت كنید و از بیان كلمات دو پهلو خودداری كنید.

6              به او اجازه دهید كه با شما صحبت كند، اما این اجازه نباید به گونه ای باشد كه فرد تصور كند می تواند نظر شما را تغییر دهد.

7               سعی كنید خود را بشناسید.

8               این رابطه را از سایر روابط كاری و… جدا كنید.

9               به رفتارهای غیركلامیِ طردكنندهِ خود توجه كنید.

10             در صورتی كه پیام های شما را به طور متناقض درك كرد (پذیرش طرد) برای او توضیح دهید كه پذیرش و یا طرد شما به چه معناست.

 

o       کارهایی که نمی توانید انجام بدهید:

1       با او ازدواج نكنید.

2       با او رابطه جنسی برقرار نكنید.

3       او را طرد نكنید.

4       به او توهین نكنید.

5       از عواطف او سوء استفاده نكنید.

6       راز او را به دیگران نگویید.

7       او را آزار ندهید.

8       با رفتار غیركلامی به او پیام های متناقض ندهید.

9       اجازه ندهید شما را آزار دهد.

 

عاشقِ آزارگر

اما در صورتی كه عاشق، فردى آزار دهنده باشد ، و با رفتارها و عواطف خود، شما را آزار می دهد و وارد حریم خصوصی شما می شود، باید مراقب خود باشید.

در این صورت مطابق موارد زیر عمل كنید.

1       به او بگویید كه رفتار او برای شما آزار دهنده است.

2       از او فاصله بگیرید.

3       از قدرت عاطفی خودتان برای ارجاع او به روان درمانگر یا مشاور استفاده كنید.

4       با قاطعیت به او بگویید كه از شما فاصله بگیرد.

5       در صورتی كه به رفتارهای خود ادامه داد ، از راه های قانونی برای رفع مزاحمت استفاده كنید.

 

برداشت از: پیام مشاور