سایه ذهن انسان

سایه در روانشناسی

Shadow psychology

shadow 1

سایه ذهن انسان

تعریف سایه در روانشناسی

• در روانشناسی یونگی، Jungian psychology سایه shadow و یا ” بُعدِ سایه ” به دو مطلب اشاره دارد:

1. سایه یک بُعد و جنبه از ناخودآگاه unconscious aspect از شخصیت personality انسان است.  بُعدی که بخش خودآگاه «من» ego قادر به شناسایی آن خود نیست. این سایهِ انسان اغلب حامل نکات منفی و بد است، زیرا انسان همواره تمایل به رد و یا چشم پوشی از جنبه های نامطلوب شخصیت خود دارد، به همین علت در بخش ناخودآگاه قرار دارد.

2. سایه همهِ ضمیر ناخودآگاه انسان است ، یعنی، همه چیزهایی که در بخش خودآگاه کامل یک فرد نیست. بنابراین، سایه میتواند حامل نکات مثبتِ پنهان مانده از خودآگاه انسان هم باشد. به خصوص در افراد مبتلا به عزت نفس پایین low self-esteem ،این نکات فراوانند.

• بر خلاف تعریف سایه فروید Freudian، سایه یونگی Jungian می تواند شامل همه چیز، مثبت یا منفی، خارج از نور خودآگاهی باشد.

یونگ Carl Jung میگوید: هر کسی یک سایه دارد، هرچقدر این سایه دور تر از زندگی آگاهانه فرد باشد، سایه متراکم تر و تاریک و سیاه تر است.
بخشی از این سایه ممکن است به غرایز بدوی تر و حیوانی انسان مربوط باشد. همان بخشی که در کودکی توسط ذهن خودآگاه سرکوب شده است.
سایه، بخش تاریکِ ناشناختهِ شخصیت انسان است. سایه، بخش غریزی instinctive و غیر منطقی irrational بودن انسان است.
سایه، بخش مستعد ابتلا به فرافکنی و انعکاس روانشناختی psychological projection است، در فرافکنی، انسان حقارت های شخصی و کمبودهای اخلاقی خود را در شخص دیگری منعکس میکند.

• به عقیده یونگ:

اگر این انعکاس ها و فرافکنی ها پنهان باقی بمانند،
عامل ایجاد انعکاس ها و فرافکنی ها (کهن الگوی سایه) آزاد شده و دست به هر کاری میزند.
کهن الگوی سایه، متوجه قدرتش می شود، و ویژگی های خودش را رو میکند.
این فرافکنی ها پیله و پوسته ای به دور «من» خود می پیچید.
این پیله و پوسته به طور مداوم ضخیم شده و حجاب و پرده ای قوی بین «من» ego و جهان واقعی میکشد.
این پیله و پرده ضخیم، با جدا کردن فرد از جهان واقعی، توهم زا است.
این پرده توهم زا به طور گسترده ای به فرد آسیب می رساند.

• از یک منظر، سایه یونگ، تقریباً معادل «کلیت» ناخودآگاه فروید است؛

shadow2

سایه ذهن انسان

به باور یونگ، سایه، به رغم عملکردش به عنوان یک مخزن تاریکی های انسان، و یا شاید هم به همین دلیل: مسند و نشیمن گاه خلاقیت creativity انسان هم است. یعنی برای برخی، سایه، نیمه تاریک وجود خود انسان است، یعنی سایه شوم و شیطانی و منحوس خودش است.
سایه نشان دهنده روح واقعی زندگی اوست، نه خردمندیِ بی روح و کاذب او.

بیشتر در باره سایه ذهن انسان:

نمود و ظاهر سایه. یونگ
مواجهه با سایه. یونگ
ادغام با سایه. یونگ
جذب و انحلال سایه. یونگ
سایه چیست؟ دبی فورد
به دنبال سایه. دبی فورد
نقاب یا پوسته ی بیرونی. دبی فورد
جهان درون ماست. دبی فورد
سایه ات را بشناس تا خودت را بشناسی. دبی فورد
راه های شناخت نیمه تاریک. دبی فورد
فرافکنی. دبی فورد