تكانش گری و اعتیاد

اختلال كنترل تكانه يا وسوسه شديد

Impulse Control Disorders -ICD

چهار نشانه اصلى اختلال تکانه :

1- وسوسه و ميل شديد.

2- رشد تنش درونی.

3- لذت بردن آنى از انجام عمل.

4- احساس راحتى و آرامش پس از عمل.

و 5- احتمال احساس گناه.

اختلال کنترل تکانه ( وسوسه شديد، شهوت گونه )، ناتوانی در مقاومت در مقابل یک تکانه یا انگیز است، که برای دیگران یا خود خطرناک بوده و با احساس لذت پس از تحقق آن همراه است.

 فرق بين وسواس و وسوسه:

اختلال كنترل تكانه يا وسوسه شديد مشترك هاى زيادى با اختلال وسواسى اجبارى دارد.
تفاوت اصلى بين آنها پيشگيرى از آسيب احتمالى در وسواسى ها، و نفع طلبى و لذت جويى در وسوسه اى هاست.

انواع اختلال تكانه عبارتند از:

1. اختلال انفجاری متناوب یا ادواری
2. خشونت هاى داخلى و خانوادگى
3. وسوسه شديد (جنون) دزدی
4. وسوسه شديد (جنون) آتش‌ افروزی
5. وسوسه شديد قماربازی بیمارگونه
6. وسوسه شديد (جنون) کندن مو
7. وسوسه شديد و جنون جنسى
8. اعتياد به اينترنت
9. وسوسه شديد (جنون) خرید کردن

10- اختلالات وابستگی به مواد

11- اعتیاد بیمارستان و جراحی متعدد

مشخصه بسیاری از مشکلات روانی، از دست دادن کنترل یا عدم کنترل در شرایط خاص است.
عدم کنترل تکانه یک الگوی رفتاری است که شامل افکار بیمارگونه و ناسازگارانه، از جمله سوء مصرف مواد و یا اختلالات جنسی (آزار جنسی کودکان و ابراز وجود جنسی) است.

از دست دادن کنترل میتواند تنها جزعی از یک اختلال روانی دیگر باشد.

اختلال کنترل تکانه یک کلاس از اختلالات روانی است که با تکانشگری و عدم مقاومت در برابر وسوسه شديد همراه است. فرد با اختلال کنترل تکانه ممکن است به خود یا دیگران آسیب برساند.

در بسیاری از اختلالات روانی دیگر ویژگی های تکانشگری دیده میشود، از جمله اختلالات مربوط به مصرف مواد، ADHD، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلال شخصیت مرزی، اختلال رفتاری یا سلوک و اختلالات خلق و خوی.

اختلال جدیدی بر اساس اختلال عملکرد،تکانه ، عدم کنترل و اختلالات رفتاری مشخص و معرفی شده که مشکلات عاطفی و رفتاری را پوشش میدهد.

اختلال انفجار ادوارى

اختلال انفجار ادوارى

Intermittent Explosive Disorder IED

اختلال انفجار ادوارى یا متناوب

در این اختلال، شخص به دفعات قادر به کنترل خشم ناگهانی خود نبوده و اقدام به • حمله به افراد و  • شکستن و تخریب اشیاء و وسایل در دسترس می کند.

• واکنش بیمار تناسبی با عامل برانگیزاننده ندارد.

• در فاصله بین حملات و در زندگی عادی، بیمار هیچیک از علائم بیماری را نشان نمی دهد.

• روانکاوان، حملات انفجاری را واکنش در مقابل زخم های نابخشودنی به هسته خودشیفتگی افراد می دانند.

• این افراد اغلب داراى شخصیت وابسته هستند، که در مقابله با احساس بی ارزشی و ناتوانی خود واکنش نشان می دهند.

در سابقه این افراد،

• ابتلا به الکل، • سابقه دعوا و زد و خورد، • نا پایداری احساسی ، • ناپایداری روابط با جنس مخالف، • از دست دادن مکرر شغل • بی بندوباری  به چشم می خورد.

درمان این افراد شامل دارو درمانی، روان درمانی برای کاهش اضطراب و جلوگیری از حملات مجدد انفجاری از طریق اصلاح دیدگاهها و برداشت آنها از رفتار دیگران است .

• انفجار خشم، ناگهانى است و ميتواند بدون پيش زمينه خاصی باشد.

• انفجار خشم حدود ٣٠ دقيقه به طول ميكشد.

• انفجار خشم ممكن است با موارد پيش زمينه اى همچون، خشم شديد، كج خلقى و زود رنجى، انرژى مضاعف، افكار سریع و رقابتى، مور مور شدن، لرزش و عرشه و تپش، و سنگينى قفسه سينه همراه باشد.

• انفجار خشم، چه رفتاری، و چه كلامی، واکنشی خارج از اندازه، و بدون كنترلِ شخص مبتلابه در مواجهه با مسایل است.

اختلال انفجار خشم ميتواند با: • بد خلقی، • بهانه گيرى های شديد، • سخنرانی هاى طولانی و انتقاد آميز، • بحثهای داغ، • فرياد، • سيلى زدن،
• هل و فشار دادن، • جنگ فيزيكی، • تخريب و شكستن لوازم، و • تهديد يا يورش ناگهانى همراه باشد.

بعد از پايان انفجار حمله خشم، شخص احساس آرامش و خستگى ميكند، تا نوبت بعدی ! به سلامتی!

افرادى كه در كودكى مورد سواستفاده قرار گرفته و يا شاهد حوادث سخت متعدد بوده، و همچنين افرادى كه داراى اختلالات شخصيتى همچون، اختلال ضد اجتماعى، اختلال شخصيتى مرزى مرضى، و ديگر اختلالات روانی مانند ADHD هستند، بيشتر دچار بيمارى انفجار خشم ميگردند.

خشونت هاى داخلى

خشونت هاى داخلى و خانوادگى

Domestic Violence

معمولاً فرد در اجتماع به راحتى ميتواند خود را كنترل كند، زيرا عواملى كه در خانه وى را خشمگين ميكنند، در بيرون يا نيستند و يا كمرنگند. خشونت هاى داخلى بيشتر از انتظارات برآورده نشده از افراد خانواده نشات ميگيرد.

معمولاً قانون و دادگاه ها قادر به جلوگيرى يا رفع اين مشكل نيستند، زيرا آنها از جنبه روانى به مسأله نگاه نميكنند.

در ايران، سومین علت شایع همسرکشی «اختلالات کنترل تکانی» می باشند.

اینها اختلالاتی هستند که موجب می شوند فرد در یک آن و بصورت تکانه ای نسبت به رفتار طرف مقابل واکنش سختی را نشان دهد.

فرد به گونه ای عمل میکند که پس از انجام رفتار خود نیز ممكن است پشیمان می شود.

برخی زنان و مردان دچار این نوع اختلال در یک رویکرد هیجانی و در واکنش به اختلاف یا سوءتفاهم با همسر خود مرتکب اقداماتی از قبیل ضرب و شتم همسر، آسیب های شدید و یا حتی قتل می شوند و بلافاصله نیز پشیمان می شوند که دیگر سودی ندارد.

چه بسا فرد مرتکب از شدت پشیمانی خود را هم در یک اقدام تکانه ای دیگر از پا درآورند.

اعتیاد به مواد

اختلالات وابستگی به مواد

اعتیاد

Addiction

• منظور از مواد در اینجا، فراورده های شیمیایی هستند که وقتی به صورت

o نوشیدن،
o تدخینی و دود کردن،
o تزریقی،
o استنشاقی
o قرص

مصرف شوند، خلق یا رفتار فرد را تغییر می دهند.

• در مبحث اختلالات وابستکی به مواد با عوامل دارویی زیر سر و کار داریم:

o الکل،
o آمفتامین ها یا مواد مشابه،
o کافئین،
o حشیش،
o کوکائین،
o مواد توهم زا،
o مواد استنشاقی،
o نیکوتین،
o مواد شبه افیونی،
o فن سیکلدین یا مواد مشابه،
o داروهای رخوت زا،خواب آور و ضد اضطراب.

• اختلال مرتبط با مواد شامل اختلال هایی است که با سوء مصرف داروها (از جمله الکل) عوارض جانبی داروها یا قرار گرفتن در معرض سموم یا زهرها ارتباط دارند.

• اصطلاح وابستگی دارویی جای اصطلاح اعتیاد را گرفته است و برای تعریف ان از دو مفهوم وابستگی روانی و وابستگی رفتاری استفاده شده است.

1. در مفهوم وابستگی رفتاری بر فعالیت های مواد جویی و شواهد مربوط به الگوهای مصرف بیمارگونه تاکید می شود.

2. در وابستگی جسمی به اثرات فیزیولوژیک در دوره های متعدد اشاره می شود.

3. مشخصه وابستگی روانی که خو گیری( habituation) نیز نامیده می شود، میل شدید مداوم یا متناوب برای مصرف مواد به منظور اجتناب از حالت ملال است.

4. وابستگی توام: اصطلاح اعتیاد توام، الکلسیم توام و وابستگی توام، به گروهی از الگوهای رفتاری اعضای خانواده اطلاق می شود که تحت تاثیر عضو دیگری از خانواده قرار دارند.

• قادرسازی:

o قادرسازی یکی از نخستین خصوصیات مورد توافق در مورد وابستگی توام است.
o گاهی اعضای خانواده احساس می کنند روی اعمال قادرسازانه کنترل چندانی ندارند. منظور از قادرسازی رفتاری، به اعضای خانواده فرد معتاد مربوط میشود.
o این اعضای خانواده رفتار اعتیادی فرد را تسهیل می کنند.
o اعضای خانواده طوری عمل می کنند که گویی رفتار مصرف مواد رفتار اختیاری وارادی است.
o اعتیاد فردی در خانواده راه را برای دیگر اعضای خانواده برای اعتیاد باز می کند.

• انکار:

o با وجود مشکلات عمده مصرف مواد، اعضای خانواده و مصرف کننده مواد طوری عمل می کنند که گویی مصرف مواد مشکل چندانی محسوب نمی شود.

• نکته بالینی:

o هنگام ارزیابی افسردگی، اضطراب یا روان پریشی، همواره باید احتمال اختلالات ناشی از مصرف مواد را در نظر داشت؛
o در شرایطی که درمان های معمول پاسخ نمی دهند، سوء مصرف همزمان مواد وجود دارد.

همه گیر شناسی و سبب شناسی

شیوع سوء مصرف مواد در طول عمر حدود ۲۰ درصد است.
سطح پایین تحصیلات و درآمد یک عامل پیش بینی کننده وابستگی در طول عمر محسوب می شود (نسبت برتری بیش از دو برابری مردان در برابر زنان).

الگوی مصرف مواد در سن ۱۸ تا ۲۰ سالگی به اوج می رسد و با افزایش سن کاهش می یابد.

شایع ترین داروی مورد سوء مصرف ،مارای جوانا است.

در مدل وابستگی به مواد، وابستگی نتیجه فرایندی است که در آن عوامل متعددی که روی هم تاثیر متقابل دارند، بر رفتار مصرف مواد و از دست دادن انعطاف پذیری در تصمیم گیری برای مصرف یک ماده معین تاثیر دارند.

گفته می شود که اعتیاد بیماری مغزی است، یعنی فرایند حیاتی که رفتار اختیاری مصرف مواد را به مصرف جبری مواد تبدیل می کند، ریشه در تغییراتی در ساختمان و شیمی اعصاب مغز مصرف کننده دارد.

طبق نظریات کلاسیک سایکو دینامیک، سوء مصرف مواد معادل خود ارضایی بوده و مکانیسمی دفاعی در مقابل تکانه های همجنس گرایانه با تظاهری از پسرفت دهانی است.

نظریات جدید این رویکرد،مصرف مواد را به افسردگی ربط می دهند یا مصرف مواد را بازتاب اعمال مختل ایگو معرفی می کنند.

سایر نظرات روانی –اجتماعی از روابط فرد با خانواده و جامعه بطور کلی مایه گرفته اند؛ دلایل زیادی را در مورد نقش عوامل اجتماعی –اخلاقی در پیدایش الگوهای سوء مصرف
و وابستگی بر شمرده اند.

مصرف مواد چه به صورت گاهگاهی و چه به صورت اجباری رفتاری است که بر اثرپیامدهای آن تداوم می یابد.

نظریات رفتاری بیشتر بر رفتار مواد جویی تاکید کرده اند تا نشانه های وابستگی جسمی.

۴ اصل رفتاری عمده در ایجاد رفتار مواد جویی موثرند.

1. کیفیات تقویت مثبت

2. اثرات نامطلوب برخی از مواد

3. طبق اصل سوم و چهارم شخص باید قادر به تفکیک ماده مورد سوء مصرف از سایر مواد باشد و تقریبا تمام رفتارهای مواد جویی با نشانه های دیگری که ممکن است با تجربه مصرف مواد همراه شوند ارتباط دارند.

در سبب شناسی سوء مصرف الکل یک جزء ژنتیک وجود دارد.

کسی که فعالیت افیونی درونزاد در مغزش کم است یا فعالیت انتاگونیستی افیونی بالاست، ممکن است در معرض خطر ابتلا به وابستگی به مواد افیونی قرار داشته باشد.

ابتلای همزمان

ابتلای همزمان به بروز همزمان دو یا چند اختلال روانی در یک فرد اطلاق می شود.

• اختلالات شخصیت ضد اجتماعی:

در مطالعات مختلف بین ۳۰ تا ۶۰ درصد بیماران مبتلا به سوء مصرف یا وابستگی به مواد، واجد ملاک های تشخیص اختلال شخصیت ضد اجتماعی بوده اند.

• نشانه های افسردگی:

در افراد مبتلا به سوء مصرف مواد یا وابستگی به مواد علائم افسردگی شایع است.
مصرف مواد همچنین عامل زمینه ساز عمده برای خود کشی محسوب می شود.
گزارش شده است که حدود ۱۵% افراد مبتلا به سوء مصرف یا وابستگی به الکل اقدام به خود کشی می کنند، این میزان از خودکشی مقام دوم را دارد. یعنی فقط اختلال افسردگی اساسی بالاتر از آن است.

مهمترین ویژگی وابستگی به مواد، مجموعه ای از نشانه های شناختی، رفتاری و روانشناختی است که دلالت بر ان دارند که شخص با وجود داشتن مشکلات قابل توجه در رابطه با مصرف مواد، به مصرف ان ادامه دهد.

الگویی از مصرف مکرر مواد وجود دارد که معمولا به ظهور تحمل ، ترک ورفتارهای اجباری مصرف مواد می انجامد.

• تحمل
Tolerance

تحمل عبارت است از نیاز به مقادیر فزاینده ای از مواد برای رسیدن به حالت مسمومیت یا مطلوب و یا کاهش بارز اثر با مصرف مداوم مقدار ثابتی از مواد.

• محرومیت
Withdrawal

محرومیت تغییر رفتاری ناسازگارانه توام با علایم فیزیولوژیایی و شناختی است که بر اثر کاهش مقدار ماده مورد نظر در خون یا بافت های کسی که قبلا مقدار زیادی از آن را برای مدت طولانی مصرف کرده است دیده می شود.

پس از بروز نشانه های نا خوشایند ترک مصرف، شخص ممکن است برای اجتناب یا رهایی از نشانه ها، دوباره به مصرف داروی روی آورد.

تشخیص وابستگی مواد برای کافئین وجود ندارد.

• فرق سوء مصرف مواد با وابستگی به مواد

مهم ترین مشخصه سوء مصرف مواد، الگویی از مصرف ناسازگارانه مواد است که با پیامد های قابل توجه نا مطلوب و عود کننده مرتبط با مصرف مکرر مواد مشخص می شود (مشکلات مرتبط با مواد طی یک دوره ۱۲ ماهه به شکل مکرر رخ داده یا تداوم داشته باشد)

برخلاف ملاک های وابستگی به مواد، در ملاک های سوء مصرف مواد، تحمل، ترک مصرف، الگوی مصرف اجباری وجود ندارد. بلکه به جای ان تنها پیامد های زیان اور و خطرناک مصرف مکرر دیده می شود.

تشخیص سوء مصرف مواد برای کافئین و نیکوتین بکار برده نمی شود.

• مسمومیت با مواد
Substance intoxication

مشخصه اصلی مسمومیت با مواد پیدایش نشانگان بازگشت پذیر اختصاصی ماده مورد نظر به علت مصرف اخیر آن یا قرار گرفتن در معرض آن است.

مسمومیت با آمفتامین و کوکائین ممکن است به ظهور خود بزرگ بینی و بیش فعالی توأم با تپش قلب، اتساع مردمک چشم، افزایش فشار خون و تعریق یا لرز منجر شود.

الکل و مواد طبقه آرام بخش ،خواب اور یا اضطراب زدا نیز نشانه های مشابه مسمومیت به وجود می آورند.

تشخیص مسمومیت با مواد برای نیکوتین بکار نمی رود.

• ترک مواد

مشخصه اصلی ترک مواد بروز تغییرات رفتاری و ناسازگار توأم با عوارض فیزیولوژیایی و شناختی ویژه یک ماده است که به علت قطع یا کاهش مصرف طولانی مدت و زیاد آن ماده ظاهر می شود.

برگرفته از payam-psychology.com

الکل

اختلالات وابستگی به مواد

اختلالات وابسته به الکل

اختلال مصرف اَلكل نوعی استفاده از مشروبات الكلیست كه مشمول مسائلی همچون :

• عدم كنترل نوشیدن،
• به فكر نوشیدن بودن،
• تداوم نوشنیدن علی رغم مسأله ساز بودنش،
• نیاز به مصرف بیشتر براى رسیدن به حالتی كه قبلاً با مصرف كمتری بدست میامد،
• و بروز نشانه هاى ترك و عدم مصرف اشاره كرد.

تداوم مصرف به بیماری جدی تَر اعتیاد به اَلكل یا اَلكلی شدن منجر میشود.

از انجا كه این اختلال بسیار پیشرونده و خطرناك است، باید با اولین نشانه ها به درمان آن پرداخت.

اختلالات مصرف اَلکل اختلالات مهلک شایعی هستند که اغلب با سندرم های روان پزشکی دیگر اشتباه می شوند.

طول عمر هر فرد معمولی وابسته به اَلکل ۱۰ تا ۱۵ سال کاهش می یابد.

مسمومیت با اَلکل سبب بروز تحریک پذیری، رفتار خشن، احساس افسردگی و در موارد نادر توهم و هذیان می شود.

میزان رو به افزایش و طولانی مدت مصرف اَلکل سبب تحمل و نیز انطباق بدنی شدیدی می شود، به طوری که قطع مصرف ممکن است سبب بروز سندروم ترک شود.

سندرم ترک اَلکل با بی خوابی، بیش فعالی دستگاه خود مختار و احساس اضطراب همراه است.

اَلکل رایج ترین تضعیف کننده مغز است. اَلکل از کُند کننده ها است.

احتمال میگساری در مردها بسیار بیشتر از زنهاست و برخلاف الگوی مصرف داروها، هرچه تحصیلات فرد بالاتر باشد، احتمال مصرف الکل بیشتر است.

هم ابتلایی:

شخصیت ضد اجتماعی، اختلالات خلقی، اختلالات اضطرابی و خود کشی.

شیوع خود کشی بین بیماران مبتلا به اختلالات وابسته به الکل بین ۱۰ تا ۱۵ درصد است.

نظریات روان پویشی در مورد این اختلال بر فرضیه های مربوط به سوپر ایگوی تنبیه گر و تثبیت دهانی متمرکز بوده اند.

اهمیت عوامل زنتیک در بروز الکلسیم در مطالعات ثابت شده است

هرچند مصرف الکل در هنگام شب معمولا موجب تسهیل به خواب رفتن (کوتاه شدن دوره نهفتگی خواب) می شود، اما اثرات نامطلوبی بر خواب می گذارد.

اختصاصا مصرف الکل با کاهش خواب REM ،کاهش خواب عمیق ( مرحله ۴) و افزایش انقطاع خواب همراه است.

اثرات نا مطلوب عمده مصرف الکل به آسیب کبدی مربوط است.

نکات دیگر

انواع وابستگی به الکل:

در وابستگی به الکل نوع A شروع اختلال دیررس، عوامل خطر ساز کودکی معدود، وابستگی نسبتا خفیف و مشکلات وابسته به الکل ناچیز و آسیب روانی جزئی است.

در نوع B عوامل خطر ساز دوران کودکی فراوان، وابستگی شدید، شروع مشکلات وابسته به الکل زودرس آسیب روانی قابل توجه ، وجود سابقه خانوادگی قوی.

در تحقیقات مشخص شده که نوع A ممکن است به روان درمانی های تعاملی و نوع B احتمالا به آموزش مهارت های مقابله پاسخ بهتری دهد.

برای تشخیص مسمومیت به الکل این ملاک ها آورده شده است.

مصرف مقادیر کافی الکل،
تغییرات رفتاری غیر انطباقی خاص،
علایم تخریب عصبی.

شدت نشانه های مسمومیت به الکل تا حدودی با میزان غلظت الکل در خون مطابقت دارد.

ترک الکل،حتی بدون دلیریوم، می تواند مساله ای جدی بوده و با تشنج و بیش فعالی دستگاه خود مختار همراه شود.

علامت کلاسیک ترک الکل رعشه (لرزش یا تکان) است، هرچند طیف نشانه ها ممکن است گسترش یافته و نشانه های سایکوتیک و ادراکی حملات تشنجی و دلیریوم ترک الکل(DTS) را در بر گیرد.

حملات تشنجی مربوط به ترک الکل قالبی و منتشر بوده و خصلت تونیک کلونیک دارند.

درمان اولیه برای کنترل نشانه های ترک اَلکل بنزودیازپین ها هستند.

شدید ترین نوع سندرم ترک به دلیریوم ترمنس (DTS) مشهور است. دلیریوم ترک الکل یک فوریت طبی است که می تواند به بیماری و مرگ و میر قابل ملاحظه ای منجر شود.

بهترین درمان برای دلیریوم ترمنس پیشگیری است.

خصوصیت اصلی اختلال نسیانی پایدار ناشی از الکل اختلال در حافظه کوتاه مدت است که بر اثر مصرف مفرط و طولانی مدت الکل ایجاد شده است.

نام کلاسیک اختلال نسیانی پایدار ناشی از الکل سندرم ورنیکه-کورساکوف است. وجه مشترک این دو کمبود تیامین است.

آنسفالوپاتی ورنیکه (یک رشته نشانه های حاد) که آنسفالوپاتی الکای هم نامیده می شود . اختلال عصبی حادی است که مشخصات آن آتاکسی، کژکاری دهلیزی، اغتشاش شعور و انواعی از هنجاری های حرکتی چشمی از جمله نیستاگموس افقی، فلج عضله ی مستقیم خارجی و فلج نگاه دو چشمی است.

سندرم کورساکوف یک سندرم نسیانی مزمن است که می تواند در پی آنسفالوپاتی ورنیکه ظاهر شود و تصور می شود این دو سندرم از لحاظ فیزیوپاتولوژیک به هم مربوط اند.

ویژگی اصلی سندرم کورساکوف عبارت است از:

سندرم تخریب روانی(بخصوص اختلال حافظه نزدیک) و فراموشی پیش گستر در یک بیمار هوشیار پاسخگو.

برخی بیماران ممکن است دچار افسانه پردازی شوند.

مرگ در اثر مصرف بلند مدت و سنگین الکل اغلب با بیماری کبد ارتباط دارد که می تواند پیش درآمد سیروز(cirrhosis) باشد.

بیماری تباه کننده ای که به آسیب کبدی پیش رونده و برگشت ناپذیر منجر می شود.

سیروز کبدی یکی از عوامل اصلی مرتبط با مرگ ناشی از مصرف مزمن الکل است.

در سبب شناسی وابستگی به اَلکل،پاسخ ERP (پتانسیل مغز وابسته به رویداد) نابهنجار خصوصیتی خطری است که با خطر ژنتیکی بالا برای وابستگی به اَلکل ارتباط دارد.

از دیدگاه روان شناختی مدل انتظار که از نقطه نظر شناختی، رفتاری و یادگیری اجتماعی بوجود امده است، معتقد است افراد وابسته به اَلکل تقریبا در اوایل زندگی از طریق ترکیب تقویت و یادگیری مشاهده ای ، عقاید مشکل ساز را درباره اَلکل پرورش می دهند.

درمان فرد اَلکلی پس از تشخیص شامل سه مرحله است:

• مداخله یا مواجهه

غلبه بر احساسات انکار و کمک به بیمار برای شناسایی پیامد های نا مطلوب عدم درمان
• سم زدایی و
• باز پروری.

یکی از راه های درمان وابستگی به اَلکل، انجمن الکل های گمنام (AA) است.
سازمان AA بر ناتوانی افراد در ایجاد سازگاری با اعتیاد به الکل به صورت انفرادی
تاکید کرده و وابستگی به گروه را برای ایجاد حمایت تشویق می کنند.

حشیش

اختلالات وابستگی به مواد

اختلالات وابسته به حشیش

حَشیش رایج ترین ماده غیر قانونی مورد مصرف در جهان است و اسامی رایجی دارد:

o ماری جوانا،
o شاهدانه،
o علف،
o بنگ  و غیره

میزان شیوع سوء مصرف حَشیش یا وابستگی به آن در طول عمر ۵% است.

حَشیش جزء توهم زاها است.

شایع ترین اثرات جسمانی حَشیش ، اتساع عروق خونی ملتحمه چشم (قرمزی چشم) و تاکی کاردی خفیف است.

مسمومیت با حشیش:

o حَشیش اغلب حساسیت مصرف کننده را نسبت به محرک های بیرونی بالا می برد،
o جزئیات تازه ای را آشکار می کند،
o رنگ ها را غنی تر و عمیق تر از گذشته می نمایاند و
o درک ذهنی زمان را کند می کند.

مشخصه دلیریوم مربوط به مسمومیت با حَشیش اختلال بارز در شناخت و انجام تکالیف است.

حتی مقادیر اندک حَشیش موجب تخریب حافظه، زمان ، واکنش ، ادراک، هماهنگی حرکتی و توجه می شود.

تشخیص اختلال سایکوتیک ناشی از حَشیش در صورت وجود سایکوز ناشی از حشیش گذاشته می شود.

دوره های سایکوتیک را گاهی جنون شاهانه می نامند.

مصرف حشیش ندرتا با تجربه پرواز بد که غالبا با مسمومیت توهم زاها ارتباط دارد،همراه است.

اختلال اضطرابی ناشی از حَشیش تشخیص شایعی برای مسمومیت حاد حَشیش است.

در بسیاری از افراد حالات اضطرابی زود گذری ایجاد می کند که اغلب بر اثر انکار پارانوئید ایجاد می شود.

اختلالات ناشی از حشیش که به گونه ای دیگر مشخص نشده اند عبارتند از:

o اختلالات خلقی،
o اختلالات خواب،
o کژکاری جنسی و
o ناهنجاری های ادراکی(نظیر فلش بک)

سندرم فقدان انگیزش:

به طور سنتی فقدان انگیزش به مصرف افراطی و طولانی مدت حَشیش ربط داده شده است و مشخصه آن بی میلی شخص در استمرار روی کار است.
بیمار فاقد نیرو و بی حال، غالبا فربه و ظاهرا تنبل به نظر می رسد.

آمفتامین – شیشه

اختلالات وابستگی به مواد

اختلالات وابسته به آمفتامین ها

آمفتامین ها و شیشه در اغلب کشورها پس از حشیش و ماری جوانا رایج ترین داروی غیر مجاز هستند.

به عنوان یک طبقه کلی امفتامین ها را مقلدهای سمپاتیک، محرک ها و محرک های روانی هم می نامند.

دانشجویانی که برای امتحان آماده می شوند، رانندگان کامیون در سفرهای طولانی، تجاری که موعدهای مقرر مهم پیش رو دارند و ورزشکاران به هنگام مسابقه از جمله افراد مصرف کننده آمفتامین ها هستند. آمفتامین ها جزء محرک ها محسوب می شوند.

آمفتامین ها در درمان چاقی ، افسردگی، کج خلقی (دیستایمی) ، و سندرم خستگی مزمن بکار می روند.

امفتامین ها اعتیاد آورند هر چند میزان اعتیاد آوری آن ها در حد کوکائین نیست.

آمفتامین ها موجب آزاد سازی کاته کولامین ها بخصوص دو پامین و سروتونین می شوند.

سروتونین ناقل عصبی است که در مسیر عصبی شیمیایی عمده توهم زاها نقش دارد.

به ترتیبی که ملاحظه شده امفتامین های کلاسیک تاثیر اولیه خود را از طریق آزاد سازی کاته کولامین ها به خصوص دوپامین از پایانه های پیش سیناپسی اعمال می کنند.

این اثرات به خصوص برای نورون های دوپامینرژیک که از ناحیه ی تگمنتال شکمی به قشر مخ و ناحیه ی لیمبیک کشیده می شوند قوی تر است.

این مسیر را مسیر پاداش نامیده اند و فعال شدن آن احتمالا مکانیسم اعتیاد آور عمده ی آمفتامین ها است.

پس از مسمومیت با امفتامین یک دوره فروریزی بروز می کند که نشانه های آن عبارتند از:

اضطراب، رعشه، خلق ملالت بار، خستگی، کابوس، سردرد و تعریق شدید ، نشانه بارز اختلال روان پریشی ناشی از آمفتامین وجود هذیان است

همچنین امفتامین همچون کوکائین می تواند نشانه های شبه اختلال وسواس فکری –عملی، وحشت یا پانیک و مخصوصا فوبی ایجاد کند.

اثرات عروق مغزی، قلبی و گوارشی از جدی ترین اثرات جانبی سوء مصرف آمفتامین است.

 

عوارض روان شناختی آمفتامین عبارتند از:

o بی قراری فملال ،
o بی خوابی،
o تحریک پذیری،
o رفتار خصمانه
o سردرگمی.

مصرف آمفتامین می تواند موجب بروز نشانه های اختلالات اضطرابی و نیز عقاید انتساب، هذیان های پارانوئید و توهمات شود.

اثرات ذهنی امفتامین :

o خلق بالا،
o افزایش اعتماد به نفس و
o حساسیت ذهنی،
o احساس آرامش همراه با بینش،
o همدلی و
o کاهش اشتها.

هروئین و تریاک

اختلالات وابستگی به مواد

هروئین و مواد افیونی

مواد افیونی، هم موادی را که به طور طبیعی یافت می شوند (مانند مورفین و تریاک) و هم مواد مصنوعی (مانند هروئین . متادون) را شامل می شوند.

مصرف کنندگان مواد افیونی شتاب را تجربه می کنند که دامنه ای از واکنش های روانی به علاوه احساس های بدنی شدید را شامل می شود
برخی از آنها بیانگر نشانه های مهلک، مخصوصا در دوره های ترک هستند.

عجیب اینکه افراد معتاد برای اینکه تحمل خود را نسبت به این دارو کم کنند تا بتوانند بار دیگر شتاب شدیدی را که قبلا تجربه می کردند احساس کنند، ترجیح می دهند فرایند ترک را تحمل کنند.

رویکرد عمومی درمان این مواد عبارتند از:

o درمان حمایتی
o سم زدایی و
o حرکت در جهت درمان نگهدارنده با متادون
o پرهیز کامل از مصرف آن.

 

مواد توهم زا

اختلالات وابستگی به مواد

اختلالات وابسته به مواد توهم زا

داروهای توهم زا مواد طبیعی و مصنوعی هستند که داروهای روان پریشی زا یا مقلد سایکوز نیز نامیده می شود.

علاوه بر ایجاد توهمات موجب قطع تماس با واقعیت و بسط و گسترش هوشیاری می شود.

توهم زاهای طبیعی کلاسیک عبارتند از:

• پسیلوسیبین،
• مسکالین،
• هارمین،

توهم زاهای کلاسیک مصنوعی

• LSD
لیسرژیک اسید دی اتیلامید

شایع ترین عارضه LSD و مواد وابسته «پرواز بد» است که شبیه پانیک حاد نسبت به حشیش است.

با مصرف مواد توهم زا ادراکات معمولا بسیار روشن و عمیق می شوند.

رنگ و جنس غنی تر به نظر می رسند، طرح ها واضح می شوند،موسیقی از نظر هیجانی عمق و تاثیر بیشتری پیدا می کند و بوها و مزه ها نیز قوی تر می شوند.

جابه جایی حسی شایع است و بیمار ممکن است رنگ ها را بشنود و صدا را ببیند.

داروها

اختلالات وابستگی به مواد

داروهای مسکن و ضد اضطراب

داروهای مرتبط با این گروه عبارتند از:

o بنزو دیازپین ها مثل دیازپام و فلونیترازپام،
o باربیتوراتها مثل سکوباربیتال و
o مواد شبه باربیتورانی شامل متاکوالون و مپروبامات.

این دسته از داروها برای درمان بی خوابی و اضطراب بکار می روند.

وابستگی به این داروها معمولا حداقل به چند ماه مصرف روزانه آنها احتیاج دارد ولی این امر در افراد مختلف ،متفاوت است.

ترک این داروها خطرناک است و می تواند به بروز دلیریوم یا تشنجات منجر گردد.

نسبت زن به مرد ۳ به ۱ است.

سایر داروهای که سوء مصرف می شوند

از این مواد می توانیم به مواد استنشاقی و استروئیدی های تقویتی اشاره بکنیم.

مواد استنشاقی یا مواد فرار، هیدروکربن های فراری هستند که استنشاق آنها اثرات روانگرا دارد.

این مواد عبارتند از:

o بنزین،
o نفت،
o چسب های پلاستیکی و لاستیکی،
o لاک ها،
o رقیق کننده ها (تینر) ،
o اسپری ها و
o واکس ها و….

سوء مصرف مواد استنشاقی نوعا در میان نوجوانان متعلق به گروه های پایین اقتصادی –اجتماعی مشاهده می شود.

استروئیدهای تقویتی یا آنابولی ،گروهی از مواد متشکل از هورمون طبیعی مردانه (تستوسترون) و بیش از ۵۰ آنالوگ صناعی تستوسترون هستند.

این داروها به صورت غیر قانونی و به منظور بهبود کارایی و ظاهر فیزیکی بدن و افزایش توده عضلات مصرف می گردند.

مصرف این مواد درمان پسران نوجوان و بالغین جوان زیاد است.

مصرف استروئیدها ابتدا موجب تشنگی و بیش فعالی می شود و بعد ها باعث
ستیزه جویی،
اضطراب،
افسردگی،
حملات خشونت
آکنه،
طاسی زود رس،
آتروفی بیضه و
اختلالات قاعدگی میشوند.

داروهایی که ورزشکاران به صورت غیر قانونی مصرف کرده و عموما نیز دوپینگ محسوب می شود، از این قبیل داروها محسوب می شود.

کوکائین

اختلالات وابستگی به مواد

اختلالات وابسته به کوکائین

کوکایین که جزء داروهای محرک است به عنوان اعتیاد آوری قوی در ردیف هروئین و مورفین قرار دارد.

کوکایین دارای اثرات بسیار شدید وجد آور است

کسانی که آن را برای دوره های بسیار کوتاهی مصرف می کنند ممکن است به ان دلبستگی پیدا کنند.

کوکایین ابتدا برای درمان اعتیاد مرفین و الکل بکار می رفت.

کوکایین که تقویت کننده نیرومندی است را خطرناکترین و اعتیاد آورترین ماده اعلام کرده اند.

هم ابتلایی:

• افسردگی اساسی،
• اختلال دو قطبیII،
• اختلال خلق ادواری،
• اختلالات اضطرابی و
• اختلال شخصیت ضد اجتماعی.

تغییرات شایع مصرف کوکائین عبارتند از:

• تحریک پذیری،
• اختلال تمرکز،
• رفتار تکانشی،
• بی خوابی شدید و
• کاهش وزن.

کوکائین به این علت مورد استفاده قرار می گیرد که شخص مصرف کننده با مصرف آن احساس نشئه، سرخوشی، افزایش اعتماد به نفس کرده و تصور می کند که تکالیف جسمی و روانی را بهتر انجام می دهد.

ملاک های تشخیصی مسمومیت با کوکائین:

• سرآسیمگی،
• تحریک پذیری،
• اختلال قضاوت،
• تعریق،
• تهوع،
• افزایش همه جانبه در فعالیت روانی –حرکتی،
• اتساع مردمک،
• تاکی کاردی،
• افزایش یا کاهش فشار خون.

ملاک های تشخیصی ترک کوکائین:

• خستگی،
• رویاهای روشن و ناخوشایند،
• بی خوابی یا پر خوابی،
• افزایش اشتها،
• سرآسیمگی

اختلالات روان پریشی یا سایکوتیک ناشی از کوکائین:

• هذیان های پارانوئید شایع ترین نشانه های سایکوتیک است.
• توهمات شنوایی هم شایع است.
• احساس خزیذن حشرات زیر پوست همراه با مصرف کوکائین گزارش شده است.
• بطور کلاسیک نشانه های اختلال خلقی ناشی از مسمومیت،ماهیت هیپومانیک (نیمه شیدایی) یا مانیک دارد.

نشانه های اختلال خلقی مربوط به ترک ، ماهیت افسرده دارد.

نیكوتین

اختلالات وابستگی به مواد

وابستگی به نیكوتین

Nicotine Dependence

مهم ترین ترکیب موثر سیگار، نیکوتین است که عامل اصلی اعتیاد جسمانی به دخانیات است.

نیکوتین سبب ترشح فوری آدرنالین می‌شود. آثار آدرنالین شامل:

• افزایش ضربان قلب،
• افزایش فشار خون،
• تنفس سریع و عمیق،
• افزایش قند خون و
• کاهش اشتهاست.

نیکوتین در واقع یک محرک سیستم عصبی مرکزی است.

از دیگر آثار نیکوتین می‌توان به:

• بالا رفتن چربی خون و
• افزایش چسبندگی پلاکت‌ها (ایجاد لخته خونی) اشاره کرد.

همچنین این ماده با تاثیر بر روی هورمون‌های جنسی مانند استروژن، سبب یائسگی زودرس می‌‌شود.

یک نخ سیگار، کمتر از 2 میلی گرم نیکوتین وارد خون می‌کند.

نیکوتین عامل تغییر ترکیبات شیمیایی و بیولوژیک مغز است.

نیکوتین به دلیل آثار روانی خوشایندی که ایجاد می‌کند، اثر اعتیادآور دارد و شخص به مرور زمان به آن عادت می‌کند و مانند بقیه اعتیادها، کم کم مقدار مصرف و نیاز به نیکوتین بالا می‌رود و بالطبع تعداد نخ سیگار مصرفی نیز افزایش می یابد و با عدم مصرف آن، علایم قطع نیکوتین مانند

• عصبانیت،
• پرخاشگری و
• زودرنجی به وجود می‌آید.

نیکوتین ماده ای بسیار سمی و روغن مانند است که دارای ویژگی‌های زیر می باشد:

• نیکوتین دارای آثار متضاد و متناقصی است، یعنی هم نیرو بخش و محرک است و هم سرکوب گر و آرام بخش.
• اعتیاد به نیکوتین، یکی از موانع اصلی افراد سیگاری برای رهایی از هر نوع دخانیات است.
• جذب نیکوتین از طریق پوست، ریه و غشاهای مخاط بینی و دهان انجام می شود.
• نیمه عمر نیکوتین در بدن یک ساعت است، یعنی یک ساعت طول می‌کشد تا مقدار آن در بدن به نصف برسد.

• 80 درصد نیکوتین در کبد و توسط آنزیم‌های آن تجزیه شده و از بین می‌رود.
• نیکوتین در ریه‌ها نیز تجزیه شده و توسط ادرار دفع می‌گردد.
• نیکوتین با تاثیر بر روی لوزالمعده و جلوگیری از ترشح هورمون انسولین، باعث می‌شود تا قند خون بالا رفته و فرد احساس سیری کند.
• 7 ثانیه پس از استعمال دخانیات، به دلیل عبور آسان آن از سد خونی- مغزی، نیکوتین خود را به مغز می‌رساند.
• نیکوتین تقریبا روی تمامی سیستم‌های عصبی و غددی بدن موثر است.

• 15 تا 30 ثانیه بعد از مصرف سیگار، نیکوتین حتی تا انگشت شست پا نیز می‌رسد

بر اساس معیارهای روان‌پزشکی، مصرف عادتی نیکوتین نوع شدیدی از اعتیاد تلقی می‌شود.
اعتیاد به نیکوتین هم به مقدار آن مربوط است و هم به دفعات رسیدن این ماده به مغز؛ مثلا فردی که بیست عدد سیگار می‌کشد (هر سیگار حدود ده پک دارد)، حدود دویست بار در روز نیکوتین را به مغز خود هدایت می‌کند.

خصوصیات افراد وابسته به نیکوتین

• افرادی که در روز تعداد مشخصی سیگار و در ساعات معینی مصرف می‌کنند.
• افرادی که در شرایط خاص و فشارهای جسمی و روانی به دخانیات متوسل می‌شوند.
• افرادی که با استعمال نکردن دخانیات، دچار علایم محرومیت از نیکوتین می‌‌شوند.
• در شرایطی که امکان دستیابی به دخانیات برای آنها میسر نباشد، دچار اختلال در کارکرد شده و هر کاری می‌کنند تا به استعمال دخانیات موفق شوند.
• برای سنجش میزان وابستگی فرد به نیکوتین، آزمایش هایی وجود دارد که کاربردی‌ترین آنها “تست فاگستروم” است و از امتیاز به دست آمده به عنوان یک معیار برای ارزیابی فرد استفاده می‌‌شود.

علایم قطع وابستگی به نیکوتین

در زمان ترک سیگار و دیگر انواع دخانیات، علایم محرومیت از نیکوتین در افراد مختلف متفاوت است.
این علایم از چند ساعت تا چند روز بعد از مصرف نکردن دخانیات شروع می شود و امکان دارد برای مدت‌ها در بدن پایدار بماند (از چند روز تا چند ماه).

این علایم شامل موارد زیر است:

• اضطراب،
• خواب ناکافی و گاهی خواب آلودگی جبرانی،
• افزایش اشتها و وزن،
• احساس افسردگی و درماندگی،
• اختلالات گوارشی از جمله یبوست،
• کم‌حوصلگی و بی‌صبری،
• اختلال در تمرکز و هوشیاری،
• اختلال در قضاوت
• اختلالات حرکتی،
• سردرد،
• وسوسه کشیدن سیگار،
• کاهش ضربان قلب،
• کاهش فشار خون،
• بی‌قراری،
• خشکی دهان،
• خستگی،
• گرفتگی عضلات،
• سرفه‌های تحریکی و
• افزایش خلط.

همچنین سم نیکوتین با تاثیر بر اعصاب دستگاه گوارش، باعث افزایش حرکت روده‌ها می‌‌شود، در نتیجه با مصرف سیگار عوارضی چون تهوع، استفراغ و اسهال شایع است.
نیکوتین در مقادیر بالا با تاثیر بر روی سیستم اعصاب، باعث لرزش، تشنج، فلج عضلات و مرگ می‌‌شود.

سیگار كشیدن باعث تغییراتی در بدن و نحوه عملكرد می شود.

عوارض:

• بوی بد دهان
• لك شدن دندان‌ها،
• بوی نامطبوع در لباس، مو و پوست،
• كم شدن توانایی ورزشی،
• سرفه و گلودرد،
• ضربان سریع قلب
• افزایش فشار خون،
• خطر دود سیگار موجود در محیط برای بقیه افراد،
• هزینه مالی سیگار کشیدن

دلایل ترک سیگار:

• وجود مواد شیمیایی سمی در دود سیگار،
• خطر سرطان ریه و انواع دیگر سرطان‌ها،
• خطر بیماری قلبی،
• مشكلات وخیم تنفسی،
• از دست دادن زمان كاری یا سرگرمی به دلیل بیماری،
• خطر زخم معده و بازگشت اسید معده،
• خطر بیماری لثه،
• چین و چروک پوست،
• خطر آسیب‌رسیدن به جنین در زنان باردار سیگاری،
• الگوی بد برای كودكان

درمان اعتیاد

درمان اعتیاد

• هنوز درمان محکم و یکپارچه ای برای اعتیادها وجود ندارد . زیرا طبیعت اعتیاد وسوسه است نه ترس از بی کفایتی . به نظر نمیرسد که وسوسه در برابر استدلالهای منطقی درمانهای شناختی کنترل، رفتارهای درمانی یا بینش کلی درمانهای روان پویشی تسلیم شود.
• اغلب برنامه های درمانی در معرض دو مشکل همپوش قرار دارند – رها کردن -برگشت
• آنهایی که برنامه درمانی را رها میکنند تقریبا همیشه نمیتوانند تغییر کنند
• آنهایی که درمان را ادامه داده ولی دوباره به سمت اعتیاد برگشت میکنند معمولا احساس امید و کارایی خود را ناچیز میشمرند.
• این فرسایش امید و کارایی شخصی باعث میشود که آنها نتوانند برای مدت طولانی تحت درمان بیشتری قرار بگیرند
• لذا پژوهشگران در این زمینه شیوه های خود را موثرتر و نه بسیار موثر و دستاوردهای خود را متوسط و نه باعظمت و نتایج خود را متغیر نه مستمر توصیف میکنند.

الکلیسم

• انجمن الکلی های گمنام AA خود را اینگونه توصیف میکند :
o معاشرت مردان و زنانی که در تجربیات پایداری و امید خود با هم شریک میشوند بلکه بتوانند مشکل مشترک خود را حل کنند و به دیگران کمک کنند از الکلیسم نجات یابند.
o زمانیکه یک فرد الکلی اولین تماس خود را با AA برقرار میکند میداند که الکل یک مشکل است و این اولین گام مهم است.
o بعدا دو تن از اعضای گروه با این فرد ملاقات میکنند و او را به گروه دعوت میکنند.
o گروه بر خودیاری تاکید میکند و جای تردید باقی نمیگذارد که فرد الکلی مشکل باده گساری را کنترل کند و نه بالعکس .
o این گروه در مدت تلاش فرد الکلی برای ترک از او حمایت میکند و به او امیدواری میدهد
o در واقع وقت دریافت حمایت از دیگران، به فرد الکلی کمک میکند حمایت کردن از افراد مبتلای دیگر در مشکلات مشابه همان هدف را دنبال میکند .
o در واقع وقتی الکلی های اصلاح شده به تجربه گذشته خود در AA فکر میکنند ، نوعدوستی و انسجام گروهی را دو جنبه بسیار مهم آن میدانند.

سیگار کشیدن

o این معضل کمتر از الکلیسم نیست .
o برخلاف خوردن مشکل، میتوان فهمید چه چیزی رفتار سیگار کشیدن را تقویت میکند.
o فردی که روزی یک پاکت سیگار و در هر نخ ۱۰ پک به یک سیگار میزند در سال ۷۰،۰۰۰ واحد نیکوتین و تار مصرف میکند که این مقدار در مقایسه با اعتیادهای دیگر بی نظیر است.
o ترک دادن سیگاریهای مزمن کار آسانی نیست.
o بهترین روش آنهایی هستند که طیف وسیعی از راهبردهای رفتاری را بکار میگیرند.
o یک بررسی که ترکیبی از درمان با ایجاد بیزاری ،مدیریت قراردادی،جلسات تقویت کننده، و تماس و حمایت گروهی را بکاربرد ۷۶ درصد میزان پرهیز شش ماه بعد از درمان به بار آورد.
o متاسفانه اینگونه نتایج چشمگیر به ندرت تکرار شده اند.
o در واقع میزان برگشت مثل اغلب اعتیادها بلای جان درمانهای سیگار کشیدن بوده اند.
o ظرف مدت یکسال میتوان انتظار داشت ۷۵ درصد سیگاریهای اصلاح شده دوباره سیگار دود میکنند.
o سیگاری ها ترجیح میدهند که بدون کمک حرفه ای زیاد سیگار را ترک کنند.
o برنامه های خودیاری تلویزیونی تا اندازه ای موثر بوده و کارایی آن زمانی بیشتر میشود که یک نظام حمایت اجتماعی برقرار شده باشد
o در ضمن داشتن یک رفیق برای روی آوردن به او بویژه در مواقع پریشانی و وسوسه همراه با فقدان نسبی نظارت و رویدادهای عذاب آور به اثر مثبت این برنامه ها کمک میکند.

سوءمصرف دارو

• برای درمان آن بوِیژه درمان هروئین سه نوع درمان تا اندازه ای موثر بوده است:

o نوع اول : تحریک آزارنده ای مثل شوک برقی را با توصیفهای مراجع از نیاز خود به این دارو و مصرف آن همایند میکند.
این برخورد مستقیم با لذات دارو ، اغلب با آموزش آرمیدگی و حساسیت زدایی منظم برای کاستن از تنشی که مصرف دارو را در ابتدا ترغیب میکند ترکیب میشود. اما شیوه هایی نظیر این نقطه ضعفهای جدی دارند.
اول اینکه این روشها نمیتوانند از دفتر درمانگر به محیط اجتماعی فرد معتاد تعمیم یابند.
ثانیا در حالیکه نظریه زیربنای شیوه های آزارنده خاطر نشان میکند که وقتی شوک با میل همایند میشود افراد باید احساس اضطراب کنند
در واقع آنها معمولا احساس بی تفاوتی میکنند.
بنا براین این شیوه پاسخی را که برای مقاومت کردن در برابر فشارهای اجتماعی و شخصی که باعث اعتیاد به دارو میشود به اندازه کافی نیرومند باشد فراخوانی نمیکند و بالاخره اینکه ملاحظات اخلاقی نیز وجود دارند
معمولا قانون معتادان به دارو را ملزم میسازد به اینکه تحت درمان قرار بگیرند.
آیا واقعا مجبور کردن آنها به اینکه تحت این درمان خشن قرار بگیرند منصفانه است؟
لذا این ملاحظات افراد را بر آن داشت که نوع دوم درمان را بکارگیرند.

o نوع دوم : داروی متادون را جایگزین مصرف هروئین میکند.
در این حالت اگر فرد معتاد مصرف هروئین را از سر بگیرد جلوی شتاب ناشی از آن را بطور جزئی میگیرد.
نتایج مقدماتی برنامه های نگهداری متادون نشان داد که تعداد حبسها به میزان ۹۸ درصد و فعالیتهای جزایی به میزان ۹۴ درصد کاهش یافتند
علاوه بر این چون متادون هشیاری نسبتا روشنی برای فرد معتاد باقی میگذارد این مطالعه نشان داد :
معتادان سابق علاقه جدیدی به زندگی پیدا کردند توانستند استخدام شوند و شغل خود را حفظ کنند.

با این حال موفقیت چشمگیر برنامه های مقدماتی در بررسیهای بعدی دیده نشدند .
شواهد نشان میدهد که حداقل ۵۰ درصد معتادان ثبت نام شده به مدت یکسال در این برنامه میمانند میزان برگشت بالاست. بعلاوه متادون خود داروی اعتیاد آوری است
اکنون بازار سیاه دارد و خودش خطرناک است
تعداد زیادی مرگ ناشی از مصرف بیش از اندازه متادون گزارش شده است.
بعلاوه بسیاری از معتادان به هروئین که در محله های فقیر نشین زندگی میکنند احساس میکنند که متادون یک داروی تشکیلاتی است .
متادون مسکنی برای فقر است که اغلب باعث میشود افراد به هیجانهای هروئین روی آورند و آن را روشی اعتیاد آور برای کنترل کردن خود میدانند
و بالاخره همان مخالفتهای اخلاقی نسبت به شیوه های آزارنده در اینجا نیز مطرح است که میگوید آیا منصفانه است که معتادان هروئین را به داروی دیگری بنام متادون معتاد کنیم.

o نوع سوم : درمان شامل خودیاری است.
برنامه های اقامتی که گروه هایی چون odyssey house ، daytop village , synanon آنها را اجرا میکنند.
پذیرش در این جوامع انتخابی و مصرف دارو ممنوع است.
معتادان باید از دوستان سابق و خانواده دوری کنند
در ساخت اجتماعی جامعه درگیر شوند
از پله اول شروع کنند
ابتدا کار حقیری انجام دهند
با عملکرد خوب و رفتار فارغ از دارو ، پله های ترقی کار را طی کنند.
تمام ساکنان در گروه درمانی فشرده شرکت میکنند
این جوامع اهداف متفاوتی دارند برخی از آنها مثل synanon از ساکنان میخواهند برای همیشه در جامعه باقی بمانند
برخی دیگر مثل odyssey house بر برگشت معتادان به جامعه تاکید دارند.

روش دوازده قدم

دوازده قدم

Twelve Steps

دوازده قدم برنامه‌ای متشکل از مجموعه‌ای از اصول راهنماست که برای بهبودی از اعتیاد، وسواس‌های رفتاری و دیگر مشکلات رفتاری به‌کار می‌رود.

دوازده قدم طریقتی با جهت‌گیری روانی است که بر پایه اقرار به عجز شخصی و پذیرش کمک یک نیروی برتر بنا شده است.
این برنامه نخست در انجمن الکلی‌های گمنام ایجاد شد و در سال ۱۹۳۹ در کتاب بزرگ الکلی‌های گمنام منتشر شد.
در ۱۹۵۳ معتادان گمنام و پس از آن انجمن‌های مشابه دیگری با مبنا قرار دادن این اصول تشکیل شدند.

متن دوازده قدم:

1. ما اقرار کردیم که در برابر اعتیادمان عاجز بودیم و زندگی‌مان غیر قابل اداره شده بود.
2. ما به این باور رسیدیم که یک نیروی برتر می‌تواند سلامت عقل را به ما باز گرداند.
3. ما تصمیم گرفتیم که اراده و زندگی‌مان را به مراقبت خداوند، بدان‌گونه که او را درک می‌کردیم، بسپاریم.
4. ما یک ترازنامه اخلاقی بی‌باکانه و جستجوگرانه از خود تهیه کردیم.
5. ما چگونگی دقیق خطاهایمان را به خداوند، به خود و به یک انسان دیگر اقرار کردیم.
6. ما آمادگی کامل پیدا کردیم که خداوند کلیه این نواقص شخصیتی ما را برطرف کند.
7. ما با فروتنی از او خواستیم کمبودهای اخلاقی ما را برطرف کند.
8. ما فهرستی از تمام کسانی که به آنها صدمه زده بودیم تهیه کرده و خواستار جبران خسارت از تمام آنها شدیم.
9. ما بطور مستقیم در هر جا که امکان داشت از این افراد جبران خسارت کردیم، مگر در مواردی که اجرای این امر به ایشان و یا دیگران لطمه بزند.
10. ما به تهیه ترازنامه شخصی خود ادامه دادیم و هرگاه در اشتباه بودیم سریعاً به آن اقرار کردیم.
11. ما از راه دعا و مراقبه خواهان ارتقاء رابطهٔ آگاهانه خود با خداوند، بدان گونه که او را درک می‌کردیم شده و فقط جویای آگاهی از ارادهٔ او برای خود و قدرت اجرایش شدیم.
12. با بیداری روانی حاصل از برداشتن این قدم‌ها، ما کوشیدیم این پیام را به معتادان برسانیم و این اصول را در تمام امور زندگی خود به اجرا درآوردیم.

اعتياد:

1. برنامه‌های ۱۲قدمی، اعتیاد را به عنوان یک بیماری می شناسد. تأکید این برنامه‌ها بر روی تأثیرات بیماری اعتیاد در جسم و روح اشخاصی است که این بیماری در آنها توسعه یافته است.
نوع مادۀ مصرفی و یا رفتار ویرانگر این اشخاص مد نظر نمی‌باشد.
ما زمانی که از اعتیاد رنج می بریم به احتمال زیاد ترکیبات مختلفی ازمواد مخدر و همچنین رفتار و عادات ویرانگر را مورد استفاده قرارمی دهیم.
برای مثال، ممکن است هروئین مصرف کنیم تا نشئه شویم، قرص بخوریم تا بتوانیم بخوابیم،
الکل مصرف کنیم تا آرامش پیدا کنیم و غذا بخوریم تا احساس کرختی کنیم و… .
به این ترتیب هریک از مواد یا رفتارهای ویرانگر برای برطرف ساختن بخشی از مشکل مان که بدن ما بطور طبیعی قادر به تامین آن نیست، کمک می کند.

2. برنامه‌های ۱۲قدمی بر این باورند که دو بُعد انسان بر اثر اعتیاد تحت تاثیر قرار می گیرد:
جسمی، روانی.
از عارضه جسمی اعتیاد با عنوان آلرژی یا حساسیت یاد می شود که در فرد ایجاد اجبار به مصرف نموده و با وجود عوارض و پی آمدهای ناگوار مصرف مواد یا رفتارهای ویرانگر در او به کار خود ادامه دهد.
عوارض روانی با پدیده ای که ویار و وسوسه نامیده می شود، همراه است.
ناهنجاری معنوی بر اثر خود محوری یا داشتن اتکای بیش از حد به ارادۀ خود بوجود می آید.
به عنوان مثال در انجمن معتادان گمنام (NA) این جمله در قدم اول (ما اقرار کردیم که در برابر اعتیادمان عاجز بودیم و زندگیمان غیر قابل اداره شده بود) به این نکته اشاره دارد که بیماری اعتیاد باعث شده است تا ذهن و جسم ما حالت غیر عادی پیدا کند و قدرت انتخاب نداشته باشیم و نتوانیم مصرف مواد خود را تحت کنترل درآوریم .

جنبه روانی بیماری اعتیاد تحت عنوان دیوانگی یا نداشتن سلامت عقل تعریف شده است.
نداشتن سلامت عقل موجب می شود تا با وجود دانستن اینکه ما نمی‌توانیم با شروع دوباره مصرف مواد مخدر یا یک رفتار ویرانگر، از آن کار دست برداریم یا با این تصور که این بار نتیجه با دفعات قبل تفاوت خواهد داشت؛ مصرف و یا رفتار خود را تکرار می کنیم. غیر قابل اداره بودن زندگی که در قدم اول بدان اشاره می شود به عواقب و تغییراتی که در زندگی مان ایجاد می شود؛ همچون از دست دادن کار، خانواده یا مشکلات قانونی ناشی از اعتیاد اشاره می نماید.

3. شناخت اعتیاد به عنوان یک بیماری نکته ای است که در کلیهٔ برنامه‌های ۱۲قدمی پذیرفته شده و از لحاظ علمی و پزشکی نیز در سراسر جهان به اثبات رسیده است.
بیشتر روش‌های درمانی که امروزه برای درمان بیماری اعتیاد به کار گرفته می شوند؛ براساس برنامه‌های ۱۲ قدمی و موفقیتی است که این برنامه‌ها داشته‌اند.

راهنما و رهجو

راهنمائی، بخش حياتي كمك‌هاي رایگانی است که در انجمن‌های ۱۲ قدم به ما ارائه می‌شود و در آن یک عضو با تجربه انجمن، یک عضو ديگر را كه علاقه به بهبودي از طريق ۱۲ قدم دارد حمايت مي‌كند.
رابطه بين راهنما و رهجو رابطه‌اي مقدس و معنوی است که براي هر دو طرف سودمند است.
راهنما در واقع مهمترين ابزاري است كه در اختيار تازه واردين به برنامه ۱۲ قدم قرار دارد.
بدين وسيله مي‌توان براي دريافت حمایت در برنامه بهبودي و عمل كردن به ۱۲ قدم به وي مراجعه کرد.

راهنما یک فرد با تجربه در حال بهبودی در انجمن است كه مسئولیت راهنمائی یک معتاد ديگر را كه اغلب تازه وارد است و رهجو نامیده می شود بر عهده می گیرد تا اینکه با كاركرد ۱۲ قدم در راستاي بهبودی قدم بردارد.

رابطه میان راهنما و رهجو رابطه ای داوطلبانه و غیر رسمی و براساس اصول و ماهیت برنامه‌هاي ۱۲ قدم است که صرفاً بر اساس تبادل تجربیات و نیرو و امید اعضای انجمن به یکدیگر انجام می شود.
اصول راهنمائی به بهترین شکل ممکن درقدم دوازدهم تشريح شده است و به ما پیشنهاد می کند تا پیام بهبودی را به معتادان دیگری که در عذاب هستند منتقل کنیم.

” با بيداري روحاني حاصل از برداشتن اين قدمها، ما كوشيديم اين پيام را به ديگر (معتادان يا الكلي‌ها) برسانيم و اين اصول را در تمام امور زندگي خود به اجرا درآورديم.”

برخی از مواردي که یک راهنما می‌تواند در راستاي بهبودی شما انجام دهد از قرار زیر است:

• راهنمایی کارکرد قدم‌ها
• ايجاد تعلق به انجمن
• حمايت در مواقع بحراني
• ظرفیت سازی اعتماد
• تمرکز روی بهبودی
• الگو شدن در بهبودی
• ارائه یک رابطه سالم

قماربازی

وسوسه شديد قماربازی بیمارگونه

Pathological Gambling

دوره‌های قماربازی مکرر

معمولا منجر به درهم گسیختگی اجتماعی-اقتصادی، مقروض شدن و فعالیت‌های غیر قانونی شود.

میزان برد و باخت مهم نیست. مهم اجبار به عمل قمار است.

آتش‌ افروزی

وسوسه شديد یا جنونِ

آتش‌ افروزی

Pyromania

جنون آتش‌ افروزی ، تكرار ایجاد حریق عمدی.

عمل صرفاً براى لذت بردن هاى آنى صورت ميگيرد.

آتش افروزيهاى براى از بين بردن شواهد و مجرمانه جزو اين حالت نيستند.

دزدی

وسوسه شديد یا جنون

دزدی

Kleptomania

وسوسه اجبار به دزدی ، عبارت است از دزدی مکرر از فروشگاه‌ها که در آن عمل دزدی مهم است نه شی دزدیده شده و کمتر از پنج درصد دزدان فروشگاه‌ها را شامل می‌شود.

معمولاً اين نوع دزدى براى ابراز خشم و انتقام و يا مشكلات روانى ديگر صورت ميگيرد.

موکنی

وسوسه شديد یا جنونِ

کندن مو

Trichotillomania

 

وسوسه کندن مو یا موکنی، عبارت است از کندن مو که منجر به طاسی لکه‌ای می‌گردد، عمل صرفاً براى لذت بردن هاى آنى صورت ميگيرد

کندن موی سر شایع است.

ابروها پلک‌ها و ریش کمتر و موی تنه و زیر بغل ندرتاً هدف قرار می‌گیرد.

خرید

وسوسه شديد یا جنونِ

خرید کردن

Shopaholic

حس اجبار به خريد كردن و خرج كردن های مكرر.

خريدهاى:

• زايد
• غير ضرورى
• گران.

اينترنت

اعتياد به اينترنت

Internet addiction

اعتياد به اينترنت ، شدت تمايل به استفاده از اينترنت، وقت گذاشتن بيش از حد در آن به انحاى مختلف.

مشخصه اعتياد به اينترنت:

• استفاده بیش از حد و صدمه آور از اینترنت،
• افزایش زمان چت کردن،
• وب گشتی،
• قمار اینترنتی ،
• خرید اینترنتی
• کاوش های وب سایتهای مستهجن

استفاده بیش از حد و مشکل اینترنت در تمام سن ها، محدوده های اجتماعی، اقتصادی، و آموزشی گزارش شده است.

جنون جنسى

وسوسه شديد و جنون جنسى

Sexual compulsion

وسوسه شديد و اجبارى یا جنون جنسى، شامل تشديد ميل به افكار و رفتار جنسى است.

این اختلال ميتواند عواقب خطرناكى در پى داشته باشد.

انتخاب شریک خطرناک، افزایش احتمال بیماریهای مقاربتی و افسردگی، از جمله عواقب این اختلال است.